ABD borsaları Pazartesi günü yatırımcıların Trump tarafından açıklanan geniş kapsamlı gümrük vergisi kararlarının sonuçlarıyla boğuşmasıyla sert bir düşüş yaşadı. Piyasalarda yapay zekanın iş modellerini bozacağına dair endişeler yeniden canlanırken, teknoloji hisselerindeki satış baskısı genele yayıldı. Dow Jones Sanayi Endeksi yaklaşık %1,7 oranında değer kaybederek günü 800 puandan fazla kayıpla tamamladı.
Aynı zamanda S&P 500 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik endeksi de %1’in üzerinde gerileme kaydetti. Bu düşüşler, oldukça oynak geçen ancak kazançla kapanan Cuma günkü seansın hemen ardından geldi. Küresel ticaret ortamına ilişkin büyüyen belirsizlikler, piyasa oyuncularını riskli varlıklardan uzaklaşmaya itti.
Dow Jones endeksi küresel ticaret savaşlarının odağında kaldı
Yüksek Mahkeme Cuma günü Trump’ın en kapsamlı gümrük vergilerini reddetmişti. Bu karar başlangıçta ticaret umutlarını besledi ve hisse senetlerini yukarı taşıdı. Ancak Wall Street, Trump’ın Cumartesi günü yaptığı açıklamaların ardından durumu yeniden değerlendirmeye başladı. Trump, ithalata yönelik temel gümrük vergisi oranını derhal geçerli olmak üzere %15’e yükseltti.
Avrupa Birliği, bu ani vergi artışına çok sert bir yanıt verdi ve herhangi bir artışı kabul etmeyeceklerini açıkladı. Yapılan açıklamada “anlaşma anlaşmadır” ifadesi kullanılırken, Washington’dan atılacak adımlara dair netlik istendi. Dow Jones Sanayi Endeksi bünyesindeki dev şirketler, bu gerginliğin maliyetleri artıracağı korkusuyla satış yedi.
Trump gümrük vergilerini yüzde 15 seviyesine taşıdı
Trump, Yüksek Mahkeme’nin ekonomik olağanüstü hal ilan ederek gümrük vergisi koyma yetkisini aştığına karar vermesinden hemen sonra harekete geçti. Hafta sonu yaptığı duyuruda, başlangıçta %10 olan geçici evrensel gümrük vergisini %15’e çıkardığını açıkladı. Trump bu mahkeme kararını “utanç verici” olarak nitelendirdi.
Hemen ardından 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesini devreye sokan Trump, uluslararası ödeme sorunlarını çözmek amacıyla bu vergileri 150 gün boyunca uygulamaya koydu. Uzmanlar, bu adımın ticaret politikası üzerindeki belirsizliği derinleştirdiğine dikkat çekti. Bu yasal boşluğun kullanımı, piyasalarda yeni bir oynaklık dalgası yarattı.
Yapay zeka korku ticareti teknoloji devlerini vurdu
Pazartesi günü borsalarda “yapay zeka korku ticareti” teması yeniden ön plana çıktı. Anthropic şirketinin, pahalı danışmanlık ekiplerinin yaptığı analizleri otomatikleştiren bir aracı duyurmasıyla teknoloji hisseleri sarsıldı. Bu gelişme üzerine IBM hisseleri %13 gibi sert bir düşüş yaşadı.
Benzer şekilde Accenture ve Cognizant hisselerinde de önemli kayıplar görüldü. Yazılım, gayrimenkul ve lojistik gibi pek çok sektör, yapay zekanın iş modellerini geçersiz kılacağı endişesiyle son haftalarda darbe aldı. Yatırımcılar, yapay zekanın sadece verimlilik değil, aynı zamanda kar marjları üzerinde baskı yaratacağını düşünmeye başladı.
Yazılım sektöründe distopik senaryolar fiyatlanıyor
Citrini Research tarafından yayımlanan bir rapor, yazılım ve seçili teknoloji hisseleri üzerinde ağır bir baskı oluşturdu. Raporda, 2028 yılında yapay zekanın beyaz yakalıların işlerini yaygın bir şekilde elinden aldığı distopik bir senaryo tasarlandı. Bu analiz, özellikle kurumsal yazılım alanında faaliyet gösteren şirketleri etkiledi.
Nasdaq Bileşik endeksi içinde yer alan Workday, Intuit ve Atlassian gibi isimler en çok değer kaybedenler arasında yer aldı. Analistler, bu tür raporların yatırımcıları yapay zekanın gerçek potansiyel sonuçlarını düşünmeye zorladığını belirtti. Birçok yatırımcı, üç yıl sonraki belirsizlikleri bugünden satmaya başladı.
Nvidia bilançosu öncesi gergin bekleyiş sürüyor
Piyasanın genelindeki karamsarlığa rağmen, yapay zeka çipi üreticisi Nvidia Çarşamba günü açıklayacağı sonuçlar öncesinde ayakta kalmaya çalıştı. Şirket, piyasadaki en gelişmiş işlemcileri ürettiği için sektörün en önemli göstergesi olarak kabul ediliyor. Nvidia’nın hisse başına 1,52 dolar kar ve 65,56 milyar dolar gelir açıklaması bekleniyor.
Geçen yılın aynı döneminde gelirler sadece 39,33 milyar dolar seviyesindeydi. Nvidia hisseleri Pazartesi günü piyasanın nadir yeşil noktalarından biri oldu. Ancak yazılım ve lojistik hisselerindeki ağır satışlar, bu yükselişin etkisini sınırladı ve endeksleri aşağıda tuttu.
Petrol piyasasında nükleer görüşmelerin etkisi
Petrol fiyatları Pazartesi günü dalgalı bir seyir izledikten sonra günü hafif düşüşle kapattı. Yatırımcılar, ABD ile İran arasındaki nükleer görüşmelerin üçüncü turuna ve ticaret politikasındaki belirsizliklere odaklandı. Brent petrol vadeli işlemleri marjinal bir düşüşle varil başına 71,27 dolara geriledi.
Geçen hafta ABD stoklarındaki beklenmedik düşüş ve çatışma endişeleriyle fiyatlar %6 yükselmişti. İki ülkenin Perşembe günü Cenevre’de bir araya gelecek olması, diplomatik çözüm umutlarını artırdı. Dow Jones Sanayi Endeksi ve küresel piyasalar, hem jeopolitik risklerin hem de teknolojik dönüşümün getirdiği yapısal değişikliklerin kıskacında bir günü geride bıraktı.
