Teknoloji devi IBM, yapay zeka girişimi Anthropic şirketinin “Claude Code” adlı aracını tanıtmasının ardından borsada tarihi bir gerileme kaydediyor. Claude Code aracının, IBM bilgisayarlarında çalışan ve oldukça eski bir programlama dili olan Cobol yazılımını modernize edebileceği açıklaması yatırımcıları endişelendiriyor. Pazartesi günü yaşanan bu gelişme, köklü teknoloji devlerinin yapay zeka karşısındaki direncinin sorgulanmasına neden oluyor.
Hisse senetleri seans içinde %13 oranında değer kaybederek Ekim 2000 tarihinden bu yana en büyük günlük düşüşünü gerçekleştiriyor. Bu sert gerilemeyle birlikte Şubat ayı başından bu yana yaşanan toplam kayıp %27 seviyesine ulaşıyor. Bloomberg tarafından derlenen verilere göre bu tablo, 1968 yılından bu yana görülen en büyük aylık düşüşe işaret ediyor.
IBM hisselerinde son 25 yılın en büyük değer kaybı
Anthropic, yayımladığı blog yazısında Cobol sistemlerini modernize etmenin eskiden yıllar süren devasa danışman ekipleri gerektirdiğini belirtti. Şirket, yeni aracın Cobol modernizasyonunda en çok vakit alan keşif ve analiz aşamalarını otomatikleştirebileceğini vurguladı. Bu açıklama, IBM’in geleneksel iş modellerine yönelik doğrudan bir tehdit olarak algılanıyor.
Cobol dilini çalıştıran devasa “mainframe” bilgisayarların büyük bir kısmı IBM tarafından üretiliyor. Bu satış dalgası, yapay zekanın köklü teknoloji şirketlerinin büyüme beklentilerini zayıflatacağı endişesini bir kez daha gündeme taşıyor. Şirket gelirlerinin önemli bir kısmı hâlâ bu ana bilgisayar birimine ve ilgili hizmetlere bağlı durumda.
Mainframe bilgisayarlar ve Cobol sistemlerinin geleceği
Finans ve kamu gibi yüksek güvenilirlik gerektiren sektörler, IBM mainframe bilgisayarlarını kullanmaya devam ediyor. Bu devasa sunucular, teknoloji dünyasının geri kalanında yaygın olan modern dillerden çok daha eski olan Cobol uygulamalarını çalıştırıyor. Yatırımcılar, Anthropic’in bu süreci kolaylaştırmasının donanım satışlarını etkilemesinden korkuyor.
Anthropic, geçtiğimiz Cuma günü Claude yapay zeka modeline yeni bir güvenlik özelliği eklemişti. Bu gelişme, siber güvenlik hisselerinde geniş çaplı bir satış dalgasını tetiklemişti. Genel olarak yazılım hisseleri, yapay zeka kaynaklı bozulma endişeleri nedeniyle bu yıl genel olarak zayıf bir performans sergiliyor.
Yapay zeka araçları teknoloji sektörünü dönüştürüyor
Yatırımcılar, kullanıcıların kendi uygulamalarını yazmalarına olanak tanıyan yeni yöntemlerin eski ürünlere olan talebi azaltmasından çekiniyor. Bu durumun şirketlerin büyüme oranlarını, kâr marjlarını ve fiyatlama güçlerini olumsuz etkileyeceği öngörülüyor. Sektördeki birçok büyük yazılım fonu, bu yıl finansal krizden bu yana en büyük çeyreklik düşüşünü yaşıyor.
Evercore ISI analisti Amit Daryanani, ana bilgisayarlardan göç etme ihtimalinin IBM için olumsuz bir algı yarattığını belirtti. Ancak Daryanani, müşterilerin zaten uzun zamandır bu platformlardan ayrılma seçeneğine sahip olduklarını ancak platforma sadık kaldıklarını hatırlattı. Analiste göre mevcut altyapının güvenilirliği hâlâ kritik bir tercih sebebi.
Aslında Cobol ile çalışmayı kolaylaştıran servisler sektörü için tamamen yeni bir fikir değil. IBM, 2023 yılında Cobol dilini Java gibi daha modern bir dile dönüştüren kendi yapay zeka aracını piyasaya sürmüştü. İcra Kurulu Başkanı Arvind Krishna, Temmuz 2025 tarihinde yaptığı açıklamada bu yardımcının yaygın bir şekilde benimsendiğini duyurmuştu.
Krishna, müşterilerin çoğunlukla mevcut kod tabanlarını anlamak ve hangi kısımları modernize edeceklerine karar vermek için bu araçtan yararlandığını ifade etti. Pazartesi günü yaşanan bu sert satışlar, yapay zekanın sadece verimliliği artırmakla kalmayıp sektörün yerleşik devlerini de temelden sarsabileceğini gösteriyor. Veriler, geleneksel teknoloji hizmetlerinin geleceğinin yapay zekaya ne kadar hızlı uyum sağladıklarına bağlı olacağını kanıtlıyor.
