Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin büyük ölçüde kapalı kalmaya devam etmesi ve İsrail’in Lübnan’daki saldırılarının ateşkesi tehdit etmesiyle petrol fiyatları yükselişe geçiyor. 2020 yılından bu yana kaydedilen en sert günlük düşüşün ardından piyasalar yeniden hareketleniyor.
Brent petrol, Çarşamba günü yaşanan yüzde 13’lük gerilemenin ardından varil başına 97 dolar seviyesine doğru ilerliyor. Batı Teksas tipi ham petrol de benzer şekilde 97 dolar sınırında işlem görüyor.
Petrol fiyatları ve Hürmüz Boğazı üzerindeki belirsizlik
İran’ın yarı resmi Fars haber ajansı, İsrail saldırıları sonrası tanker geçişlerinin durduğunu bildirmişti. Ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, boğazların açılmaya başladığına dair işaretler gördüklerini ifade ederek bu iddiaya karşı çıkıyor.
Perşembe günü Basra Körfezi’nde bulunan tam yüklü iki Çin tankerinin boğaz hattına yaklaştığı gözlemleniyor. Bu gemiler, ateşkes duyurusundan bu yana boğazı geçen ilk tankerler olma yolunda ilerliyor.
Petrol piyasalarının odağındaki küresel arz kesintisi
Başarılı bir geçişin garantisi bulunmazken, son 24 saat içinde bölgedeki gemi trafiğinde belirgin bir değişim yaşanmadı. Dünya ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının beşte birinin geçtiği bu su yolu, Şubat sonundaki saldırılardan bu yana tarihin en büyük kesintisini yaşıyor.
Vance, Cumartesi sabahı Tahran yönetimiyle doğrudan görüşmeler yapmak üzere İslamabad’da bir ABD heyetine başkanlık yapacak. BOK Financial Securities yöneticisi Dennis Kissler, boğaz tamamen açılmadan fiyatların 80 dolar bandına inmeyeceğini öngörüyor.
Bölgesel çatışmalar ve diplomatik süreç
Bölgede İsrail’in Lübnan hamleleri ve İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırıları gibi münferit çatışmalar sürüyor. Tahran ve ABD-İsrail tarafı, ateşkesin Lübnan’ı kapsayıp kapsamadığı konusunda görüş ayrılığı yaşıyor.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ateşkes teklifinin üç maddesinin ihlal edildiğini savundu. Diğer yandan İran Liman ve Denizcilik Kurumu, mayın riskine karşı gemiler için iki güvenli rota belirlendiğini duyurdu.
Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı beklentisi
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın derhal açılmasını beklediğini yineledi. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, gerçek bir anlaşmaya tam uyum sağlanana kadar bölgedeki askeri varlığın korunacağını belirtti.
Anlaşmaya uyulmaması durumunda askeri müdahale sinyali veren Trump, kurallara uyulması gerektiğini vurguladı. Boğazdaki trafik artsa bile enerji arzının normale dönmesinin zaman alacağı tahmin ediliyor.
Petrol ve gaz sahalarında üretimin azalması ve rafinerilerin faaliyetlerini durdurması, tedarik zincirindeki toparlanmayı haftalarca geciktirebilir. Enverus analisti Carl Larry, belirsizlikler sürdükçe 90 dolar seviyesinin güçlü bir taban oluşturduğunu ifade ediyor.
Siyasi gerilimler ve lojistik engeller, petrol piyasasındaki yüksek oynaklığın bir süre daha devam edeceğine işaret ediyor. Yatırımcılar, Hürmüz Boğazı’ndan akışın fiziksel olarak başladığını görmeden fiyatlardaki risk priminin tamamen ortadan kalkmayacağını değerlendiriyor.
