Küresel piyasalar haftaya Asya borsalarındaki sert ayrışmayla başladı. Çin ve Hong Kong yükselirken Güney Kore’de satış derinleşti; Brent petrol 90 doları aşarken altın 4 bin dolar sınırına geriledi.
Küresel piyasalar haftanın ilk işlem gününe tek yönlü bir fiyatlamayla başlamadı. Çin ve Hong Kong borsaları devlet destekli alımların etkisiyle yükselirken, Güney Kore’de çip hisselerindeki satış derinleşti. Petrolün 90 doların üzerine çıkması ise hisse senetlerinden tahvillere kadar bütün varlık sınıflarında enflasyon ve faiz hesabını yeniden öne taşıdı.
Asya seansının ilk bölümünde Japonya piyasaları tatil nedeniyle kapalı kaldı. Hong Kong Hang Seng Endeksi yüzde 2’ye yakın yükselirken Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 1,3 civarında değer kazandı. Buna karşılık Güney Kore Kospi Endeksi yüzde 4,2 geriledi. Japonya dışındaki Asya-Pasifik hisselerini izleyen geniş endeks de yüzde 0,3 düşerek bölgedeki ayrışmayı gösterdi.
Küresel piyasalar Asya’da ikiye ayrıldı
Çin hisselerindeki toparlanmanın arkasında kamu destekli kurumların hafta sonunda açıkladığı alımlar yer aldı. Devlete ait iki kuruluş, piyasayı istikrara kavuşturmak amacıyla yaklaşık 60 milyar yuanlık hisse alımı yaptığını duyurdu. Çinli düzenleyici kurumun piyasa temsilcileriyle istikrar toplantısı yapacak olması da alımları destekledi.
Hong Kong’da teknoloji ve büyük banka hisseleri yükselişe katılırken, Şanghay’da son iki haftada yaşanan sert değer kaybının ardından tepki alımları güçlendi. Çin piyasalarından yaklaşık 10 trilyon yuanlık piyasa değerinin silinmiş olması, kamu müdahalesinin boyutunu artırdı.
Güney Kore’de ise küresel yarı iletken satış dalgası devam etti. Kospi’nin yüzde 4’ü aşan kaybı, geçen haftaki yaklaşık yüzde 9’luk düşüşün ardından geldi. Küresel piyasalar açısından bu hareket, yapay zekâ ve çip hisselerindeki yüksek değerleme tartışmasının henüz sona ermediğini gösterdi.
Çin’e devlet alımları destek verdi
Çin’deki yükseliş bölgesel risk iştahını tamamen toparlamaya yetmedi. Avustralya borsası sınırlı yükselirken Singapur yatay seyretti. Japonya’nın kapalı olması işlem hacmini düşürdü ve Asya genelindeki yön arayışını daha kırılgan hâle getirdi.
Geçen hafta Philadelphia Yarı İletken Endeksi yüzde 10 gerilemiş ve hazirandaki zirvesinden yüzde 20 uzaklaşmıştı. Küresel piyasalar bu hafta Alphabet, Tesla ve Intel başta olmak üzere büyük teknoloji şirketlerinin bilançolarıyla yeni bir sınav verecek.
Küresel piyasalar vadeli işlemlerde temkinli
ABD vadeli endeksleri Asya saatlerinde dar bir bantta kaldı. S&P 500 vadeli endeksi yataya yakın seyrederken Nasdaq vadeli endeksi yüzde 0,1 yükseldi. Dow Jones Sanayi Endeksi vadeli kontratları ise yaklaşık yüzde 0,1 geriledi.
Avrupa tarafında Euro Stoxx 50 vadeli endeksi yatay kaldı. DAX ve FTSE vadeli kontratları yüzde 0,1 civarında düşüş gösterdi. Küresel piyasalar hisse senetlerinde sert bir satışa yönelmedi ancak yükselen petrol fiyatları nedeniyle güçlü bir toparlanma da üretemedi.
Tahvil piyasasında 30 yıllık ABD tahvil faizinin yüzde 5 eşiğinin üzerine çıkması risk iştahını sınırladı. Vadeli işlemler yıl sonuna kadar yaklaşık 29 baz puanlık Fed faiz artışı fiyatlarken, eylül ayında artırım olasılığı yüzde 60’a yaklaştı. Fed’in 29 Temmuz toplantısında faizi sabit bırakması ise ana beklenti olarak korunuyor.
Petrol 90 doların üzerine çıktı
Brent petrol haftaya yüzde 3,05 yükselişle 90,79 dolara çıktı ve 11 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. ABD tipi ham petrol de yüzde 2,65 artışla 84,68 dolara yükseldi. Brent geçen haftayı yüzde 15,9, ABD tipi ham petrol ise yüzde 15,5 kazançla tamamlamıştı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişi ABD ile İran arasındaki saldırıların genişlemesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yeniden azalması hızlandırdı. Pazar günü boğazdan yalnızca dört geminin geçtiği bildirildi; önceki gün bu sayı sekizdi. Küresel piyasalar için temel risk, sevkiyatın uzun süre düşük kalması ve enerji maliyetlerinin enflasyonu yeniden yukarı çekmesi.
Türkiye açısından Brent petrolün 90 dolar üzerinde kalması akaryakıt, ulaştırma, petrokimya ve sanayi maliyetleri üzerinden yakından izlenecek. Enerji fiyatlarındaki kalıcı artış cari denge ve enflasyon beklentileri üzerinde baskı oluşturabilir.
Altın güvenli liman rolünü üstlenemedi
Altının ons fiyatı haftanın ilk işlemlerinde yüzde 0,4 düşerek 4.000,55 dolara geriledi. Değerli metal, geçen hafta yüzde 2,5 kaybetmiş ve cuma günü iki haftanın en düşük seviyesini görmüştü.
Jeopolitik gerilimin yükselmesine rağmen altının gerilemesi, petrol kaynaklı enflasyon korkusunun tahvil faizlerini ve dolar talebini artırmasından kaynaklandı. Faiz getirisi bulunmayan altın, yüksek faiz beklentisinin güçlenmesiyle güvenli liman talebinden yeterli destek alamadı.
Küresel piyasalar açısından altındaki 4 bin dolar eşiği kısa vadeli yönün belirlenmesinde önemini koruyor. Petrol yükselmeye devam eder ve Fed üyelerinden faiz artırımını destekleyen açıklamalar gelirse altın üzerindeki baskı sürebilir. Buna karşılık tahvil faizlerinde gevşeme görülmesi değerli metale tepki alanı açabilir.
Haftanın takvimi fiyatlamayı zorlayacak
Avrupa Merkez Bankası perşembe günü faiz kararını açıklayacak. Piyasa, haziran ayındaki artışın ardından faizin yüzde 2,25’te tutulmasını bekliyor ancak petrolün yeniden yükselmesi eylül toplantısına ilişkin artırım beklentilerini güçlendirebilir.
ABD tarafında teknoloji bilançoları, konut ve istihdam verileri izlenecek. Küresel piyasalar haftaya Çin’deki destek alımları ile petrol kaynaklı enflasyon korkusu arasındaki mücadeleyle başladı. Günün devamında Brent petrolün 90 dolar üzerindeki kalıcılığı, ABD tahvil faizleri ve çip hisselerindeki satışın sürüp sürmeyeceği yön üzerinde belirleyici olacak.
