Fed faiz kararı öncesinde açıklanan iki enflasyon verisi fiyat baskılarının hız kestiğini gösterdi. Ancak Fed içinden gelen son mesaj, faiz artışı ihtimalinin masadan kalkmadığını ve yeni bir eşik oluştuğunu ortaya koydu.
Fed faiz kararı yaklaşırken piyasaların iki yumuşak enflasyon verisiyle tamamen rahatlaması bekleniyordu. Ancak Fed içinden gelen son mesaj, faiz artışı ihtimalinin gündemden çıkmadığını gösterdi.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, enflasyonda kısa süre içinde yeniden yavaşlama görülmezse harekete geçmeye hazır olduğunu söyledi. Cook, verilerin izlenmesi için biraz daha zaman tanınmasını desteklediğini ancak risklerin hâlâ yüksek enflasyon yönünde ağır bastığını belirtti.
Yumuşak veriler Fed faiz kararını rahatlatmadı
ABD’de haziran ayı üretici fiyatları aylık yüzde 0,3 geriledi. Nihai talep mallarındaki fiyatlar yüzde 1,4 düşerken hizmet fiyatları yüzde 0,2 arttı. Üretici fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 5,5 olarak hesaplandı.
Bir gün önce açıklanan tüketici enflasyonu da fiyat baskılarının hız kestiğine işaret etti. Yıllık tüketici enflasyonu yüzde 4,2’den yüzde 3,5’e, çekirdek enflasyon yüzde 2,9’dan yüzde 2,6’ya geriledi. Çekirdek fiyatlar haziranda aylık bazda değişmedi.
Buna rağmen Cook’un açıklaması, Fed faiz kararı açısından tek veya iki aylık verinin yeterli görülmediğini ortaya koydu. Fed üyesi, tüketici ve üretici fiyatlarındaki yumuşamaya karşın merkez bankasının izlediği fiyat göstergesinin haziranda yıllık yüzde 3,7 artmış olabileceğini belirtti.
Enflasyon hâlâ hedefin üzerinde
Cook’a göre söz konusu oran Fed’in yüzde 2’lik hedefinin 1,7 yüzde puan üzerinde bulunuyor. ABD’de enflasyon beş yılı aşkın süredir yüzde 2 hedefine dönmüş değil.
İstihdam cephesinde ise daha dengeli bir görünüm var. Haziranda yüzde 4,2 olan işsizlik oranı son bir yıldaki seviyelere yakın kalırken işsizlik başvuruları düşük, istihdam artışı ise ılımlı seyrini koruyor.
Cook, bu tablo nedeniyle enflasyon risklerinin istihdam risklerinden daha ağır bastığını söyledi. Fed faiz kararı için asıl tartışma, ekonomiyi gereğinden fazla yavaşlatmadan fiyat baskılarının yeniden güçlenmesini önlemek olacak.
Yapay zekâ ve savaş aynı terazide
Fed üyesi enflasyon görünümünde iki yeni baskı alanına işaret etti. Bunlardan ilki Orta Doğu’daki savaşın enerji ve gıda fiyatlarında yaratabileceği ikincil etkiler oldu.
İkinci baskı ise yapay zekâ altyapısına yönelik büyük yatırım dalgasından geliyor. Şirketlerin açıkladığı veri merkezi planlarının 1,5 trilyon doları aştığını belirten Cook, bu yatırımların yalnızca küçük bölümünün henüz gerçekleştiğini söyledi.
Çip, ileri teknoloji ekipmanı, yazılım ve elektrik talebindeki artışın fiyatları yukarı çektiğini kaydeden Cook, çekirdek mal fiyatlarının yıl başından bu yana yıllıklandırılmış yüzde 5 hızla yükseldiğine dikkat çekti. Bu görünüm Fed faiz kararı üzerindeki sıkılaşma baskısının yalnızca petrol kaynaklı olmadığını gösteriyor.
Fed faiz kararı piyasaları nasıl etkileyebilir
Fed’in faiz artırımını yeniden gündeme alması hâlinde ABD tahvil faizleri ve dolar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşabilir. Böyle bir senaryo altın, teknoloji hisseleri ve gelişmekte olan ülke varlıkları açısından daha dalgalı bir fiyatlama yaratabilir.
Yumuşak enflasyon verilerinin devam etmesi ise Fed faiz kararı öncesinde sıkılaşma beklentilerini zayıflatabilir. Bunun için yalnızca enerji fiyatlarının değil çekirdek mal ve hizmet enflasyonunun da kalıcı biçimde gerilemesi gerekecek.
Borsa İstanbul açısından en önemli aktarım kanalları küresel risk iştahı, yabancı yatırımcı hareketleri ve doların yönü olacak. ABD tahvil faizlerinde yeni bir yükseliş bankacılık ve yüksek değerlemeli hisselerde baskı yaratabilirken daha sakin bir Fed görünümü yabancı para girişini destekleyebilir.
28 Temmuz toplantısı belirleyici olacak
Fed, haziran toplantısında politika faizini yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığında sabit tuttu. Kurulun bir sonraki toplantısı 28-29 Temmuz tarihlerinde yapılacak.
Cook politika yoluna ilişkin kesin tahmin vermedi. Fed faiz kararı için veri bağımlı yaklaşımını korudu. Ancak enflasyonda kısa sürede yeni bir düşüş görülmemesi hâlinde harekete geçmeye hazır olduğunu açıkça belirtti.
Fed faiz kararı öncesindeki son iki haftada gelecek istihdam, ücret ve tüketim verileri, faiz artışı ihtimalinin sonbahara taşınıp taşınmayacağını gösterecek.
