Harcamayı zenginler sürüklüyor
ABD ekonomisindeki büyüme giderek daha fazla yüksek gelirli hanelerin harcamalarına dayanıyor. Zandi’nin hesaplamasına göre en yüksek gelire sahip yüzde 20’lik kesim, ülkedeki toplam kişisel harcamaların yaklaşık yüzde 60’ını gerçekleştiriyor.
Yıllık geliri 200 bin doların üzerinde olan hanelerin harcamaları, 2026’nın ilk çeyreğinde sona eren bir yıllık dönemde yüzde 6,5 arttı. Enflasyondan arındırıldığında bu gruptaki reel harcama artışı yüzde 4 olarak hesaplandı.
Yüksek gelir grubunun tüketim gücünde borsadaki servet artışı önemli rol oynuyor. Hisse senedi portföylerinin değer kazanması, bu hanelerin kendilerini daha varlıklı hissetmelerine ve harcamalarını artırmalarına neden oluyor.
Düşük ve orta gelirli haneler ise yüksek fiyatlar, sınırlı ücret artışı ve zayıflayan iş gücü piyasası nedeniyle daha temkinli davranıyor. Böylece gelir gruplarının ekonomik deneyimlerinin farklı yönlere gittiği “K tipi” bir tüketim yapısı ortaya çıkıyor.
ABD borsaları için yükselişin kırılgan noktası
ABD borsalarındaki yapay zekâ rallisi devam ettiği sürece yüksek gelirli hanelerin serveti ve harcama kapasitesi desteklenebilir. Ancak bu yapı ekonomiyi az sayıdaki şirketin piyasa performansına ve dar bir tüketici grubuna daha bağımlı hâle getiriyor.
Yapay zekâ şirketlerinin yüksek değerlemeleri kalıcı gelir ve kâr artışına dönüşmezse hisselerde uzun süreli bir düzeltme yaşanabilir. Böyle bir senaryoda servet etkisinin tersine dönmesi, ekonomiyi taşıyan yüksek gelirli grubun harcamalarını azaltmasına yol açabilir.
Bu durum doğrudan bir ekonomik daralma yaşanacağı anlamına gelmiyor. Ancak işe alımların zayıf, tüketici güveninin kırılgan ve harcamaların belirli bir gelir grubunda yoğunlaştığı bir ortamda borsadaki sert düşüşün ekonomik etkisi geçmiş dönemlere göre daha büyük olabilir.
Diğer senaryoda ise yapay zekâ yatırımları verimlilik artışına, yeni iş alanlarına, ücret yükselişine ve daha geniş tabanlı şirket yatırımlarına dönüşebilir. Bu durumda ABD borsaları ile ekonomi arasındaki fark zaman içinde kapanabilir.
