Hindistan petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verileceği umutları azalırken petrol fiyatları cuma günü yeniden yükselişe geçti. Uluslararası gösterge olan Brent ham petrol vadeli işlemleri yüzde 1,5 artışla varil başına 102,20 dolara çıktı. Batı Teksas türü ham petrol vadeli işlemleri ise yüzde 1,5 artışla 97,20 dolardan işlem görerek 100 doların altında kaldı.
Cuma günü erken saatlerde, Hindistan’ın en az 23 tankerin geçişini sağlamak için İran ile aktif görüşmeler yürüttüğüne dair haberlerin ardından petrol fiyatları varil başına 100 doların altına gerilemişti. Savunma Bakanı Pete Hegseth cuma günü düzenlediği basın toplantısında boğazın fiilen kapanmasının bir sorun olmaya devam edeceği yönündeki endişeleri reddetti. Hegseth, konuyla ilgilendiklerini ve endişelenmeye gerek olmadığını dile getirdi. Boğazı kapalı tutmaya yemin eden İran Dini Lideri Mücteba Hamaney’in yaralandığını ve muhtemelen sakat kaldığını sözlerine ekledi.
Rus petrolüne geçici yaptırım muafiyeti
Hazine Bakanı Scott Bessent perşembe günü geç saatlerde yaptığı açıklamada, mevcut ham petrol arzını artırmak amacıyla denizde bulunan Rus petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırdıklarını duyurmuştu. X üzerinden yaptığı paylaşımda, bu dar kapsamlı önlemin yalnızca transit halindeki petrol için geçerli olduğunu ve Rus hükümetine önemli bir mali fayda sağlamayacağını belirtti. Hazine Bakanlığı tarafından yayınlanan genel lisansa göre geçici izin 11 Nisan’a kadar devam ediyor.
Bloomberg’in haberine göre Trump yönetimi, iki ABD limanı arasında mal taşıyan tüm gemilerin Amerikan yapımı olmasını gerektiren asırlık Jones Yasası’ndan feragat etmeyi de değerlendiriyor. Haberde, olası bir 30 günlük muafiyetin büyük ölçüde petrol, benzin, dizel ve gübre taşıyan gemiler için geçerli olacağı belirtildi. Bu adım, artan petrol fiyatları üzerinde baskı kurmak için ABD ve diğer ülkeler tarafından alınan bir dizi önlemin sonuncusu olacak.
Krizin gölgesinde petrol fiyatları yükselişini sürdürüyor
Uluslararası Enerji Ajansı bu hafta başlarında, 32 üye ülkesinin tarihteki en büyük salınım olan 400 milyon varillik acil durum petrol rezervini piyasaya süreceğini açıklamıştı. Ancak atılan bu eşsiz adımlara rağmen petrol fiyatları piyasalarda yükselmeye devam ediyor. Cuma günü yayınlanan bir nota göre Goldman Sachs analistleri artık Brent ham petrol fiyatları için mart ayında ortalama 100 dolar, nisan ayında ise 85 doların üzerinde bir seyir tahmin ediyor.
Başta Hürmüz Boğazı olmak üzere Orta Doğu’da yaşanan olaylar enerji piyasaları için en büyük etken olmaya devam ediyor. Son günlerde bu kritik su yolunda çok sayıda ticari gemi ağır saldırıya uğradı. Petrol için bir başka önemli rota da yakında savaşta büyük bir parlama noktası haline gelebilir. The Wall Street Journal’ın haberine göre Yemen’deki İran destekli Husiler ve bölgedeki diğer gruplar sıcak çatışmaya katılmaya hazır bekliyor.
Çatışma alanları ve piyasa beklentileri
İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı bu silahlı grupların katılımının Babülmendep Boğazı’nın kapanmasına yol açabileceğini belirtti. Bu boğaz, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan oldukça kritik bir geçit konumunda bulunuyor. Öte yandan, ABD Merkez Komutanlığı cuma günü X’te yaptığı bir paylaşımda, perşembe günü batı Irak’ta düşen ABD yakıt ikmal uçağındaki dört mürettebatın hayatını kaybettiğini duyurdu. Açıklamada, uçağın kaybının düşman ateşinden kaynaklanmadığı ifade edildi.
Trump cuma günü erken saatlerde Truth Social’da yaptığı bir paylaşımla bölgeye yönelik söylemlerini iyice sertleştirdi. Trump, İran rejimini askeri ve ekonomik açılardan tamamen yok ettiklerini, eşsiz bir ateş gücüne sahip olduklarını dile getirdi. Küresel piyasalar bu savaşın bir an önce sona ermesini arzuluyor ve uzayan çatışma korkuları son günlerde fiyatları hızla yukarı çekti. Jeopolitik gerilimlerin gölgesinde şekillenen petrol fiyatları, sadece günlük işlemleri değil, aynı zamanda küresel çapta yıllık enflasyon beklentilerini doğrudan etkileyecek kalıcı bir yükseliş trendinin sinyallerini veriyor.
