Piyasaların yakından takip ettiği birçok risk unsuru önümüzdeki hafta boyunca belirginleşecek. Bütün bu gelişmelerin sonuçlarının nasıl şekilleneceği ise belirsizliğini koruyor. Şirket kazanç raporları piyasa dinamiklerinde belirleyici bir rol oynamaya devam edecek. ABD’de S&P 500 endeksinde listelenen 126 şirket ve yurt dışında birçok firma bilançolarını kamuoyu ile paylaşacak.
Bilançolar şu ana kadar piyasaları desteklerken S&P 500 endeksini tüm zamanların en yüksek seviyesine taşıdı. Raporlarını sunan 315 şirketin yüzde 81’i hisse başına kazanç beklentilerini geride bıraktı. Şirketlerin yüzde 72’si ise satış tahminlerini aşmayı başardı. Bu tablo temel piyasa gücü ile muhafazakar analistler arasında süregelen bir denge arayışını yansıtıyor.
Tarım dışı istihdam verisi piyasalar için belirleyici olacak
Cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisi piyasalardaki risk algısını önemli ölçüde artıracak. Önümüzdeki aylarda yaşanacak olası sert dalgalanmalar öncesinde bu verinin zayıf gelmesi bekleniyor. ABD iş gücü piyasasının genel durumuna ilişkin kapsamlı veriler yatırımcıların stratejilerine yön verecek. Makro veriler piyasaları şimdiden fiyatlanıyor.
Kanada istihdam verilerini tarım dışı istihdam rakamları ile eş zamanlı olarak açıklayacak. Bu verinin ABD piyasalarına kıyasla daha az ilgi çekmesi öngörülüyor. Sınırın kuzeyindeki iş gücü piyasasına dair göstergeler de zayıf bir tablo çiziyor. Küresel piyasalardaki fiyatlamalar hız kazanacak.
Merkez bankaları para politikası kararlarını şekillendiriyor
Önemli merkez bankalarının toplantıları geride kalırken diğer beş bölgesel bankanın hamleleri de dikkatle izleniyor. Norveç Merkez Bankası faiz artırımı yoluna gidebilir. Meksika Merkez Bankası ise faiz indirimine hazırlanıyor. Kanada Merkez Bankası politikalarına dair daha fazla ipucu sunacak.
Enerji şokuna karşı farklı politika duruşları sergileyen bu üç banka aynı yönde ilerlemeyebilir. Avustralya gibi net enerji ithalatçısı ülkeler muhtemelen faiz artıracak. İsveç ise henüz net bir karar veremedi. Tarım dışı istihdam eğilimleri merkez bankalarının radarında kalmaya devam edecek.
Gümrük tarifeleri ve jeopolitik riskler tırmanıyor
ABD ve Avrupa arasındaki ilişkiler kötüleşirken gümrük tarifeleri ve asker çekme tehditleri yeniden gündeme geldi. Trump Avrupa’nın ticaret anlaşmasına uymadığını iddia ederek Avrupa otomobillerine yüzde 25 gümrük vergisi uygulama tehdidinde bulundu. Ortada henüz resmi bir karar bulunmuyor. Trump genelde bu tür durumlarda geri adım atmayı tercih etti.
Bu hamle bir müzakere stratejisi veya dikkat dağıtma taktiği olarak yorumlanıyor. Trump tehdidini gerçekleştirirse Avrupa bu kez misilleme yapmaya daha eğilimli görünüyor. Trump İran konusundaki açıklamaları nedeniyle 5 bin askeri geri çekme kararı aldı. Beyaz Saray içindeki stres seviyesi açıkça yükseliyor.
Tarım dışı istihdam verisinin faiz indirimine etkisi
Nisan ayı tarım dışı istihdam rakamları Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) kararlarını etkileyecek mi? Fiyat istikrarına verilen ağırlık göz önüne alındığında bu verinin kısa vadede büyük bir etki yaratması zor görünüyor. Yine de piyasalar üzerinde belirleyici bir güç taşıyabilir. Nisan ayında yalnızca 10 bin kişilik bir iş gücü artışı öngörüldü.
İşsizlik oranının yüzde 4,2 seviyesine gerilemesi bekleniyor. Mart ayında 178 bin yeni iş yaratılmıştı. Yeni verinin zayıf gelmesi halinde faiz indirim beklentileri yeniden ivme kazanabilir. Piyasalar FOMC’nin uzun bir süre faiz indirimine gitmeyeceğini fiyatlıyor.
Tarım dışı istihdam raporunda hava koşullarının rolü
San Francisco Fed‘in değerlendirmeleri iş gücü artışı üzerinde hava koşullarının etkisini gözler önüne serdi. Mart ayındaki hava şartları tarım dışı istihdam artışını olduğundan yüksek göstermişti. Hava koşulları arındırıldığında resmi rakamların eksi yönde gerçekleşmesi bekleniyordu. Yeni rapor bu düzeltmelerin gölgesinde şekilleniyor.
Nisan ayında Ortabatı bölgesini vuran fırtınalara rağmen geçen ayki yüksek etkinin tekrarlanması zor görünüyor. Hava koşulları bu kez veriler üzerinde aşağı yönlü bir baskı yaratacak. Mevsimsel düzeltme faktörleri de rakamları doğrudan etkiliyor. Nisan ayı genellikle işe alımlar açısından güçlü bir dönem olarak öne çıkıyor.
Sağlık sektöründe istihdam artışı soğuyor
Sağlık ve sosyal hizmetler sektöründe işe alımların bir miktar yavaşlaması bekleniyor. Mart ayında bu sektöre 90 bin yeni iş eklenmişti. Şiddetli grip sezonu bu kategorideki dalgalanmaları aylarca etkilemişti. Bazı destek programlarının sona ermesi sağlık sektöründeki alımları olumsuz yönde baskılayabilir.
Sağlık sektöründeki iş ilanları mevcut göçmenlik politikaları bağlamında vize statüsü sunma olasılığı en yüksek alan olmaya devam ediyor. Önceki iki aya ait verilerin nasıl revize edileceği de piyasalarda gerginlik yaratıyor. Orta düzeyde bir aşağı yönlü revizyon bekleniyor. Negatif revizyonlar tarım dışı istihdam analizlerinde giderek daha büyük bir faktör haline geliyor.
İş gücü piyasasında diğer göstergeler
Önümüzdeki hafta açıklanacak diğer iş gücü piyasası göstergeleri karışık bir tablo sunuyor. ADP özel sektör işe alım verisi Nisan ayında 150 ile 160 bin arasında bir artış gösterebilir. Bu durum tarım dışı istihdam verisi için yukarı yönlü bir sinyal taşıyor. Ancak ADP verileri genellikle güvenilir bir öncü gösterge olarak kabul edilmiyor.
İş ilanları Şubat ve Mart aylarına kıyasla düşüş kaydetti. İlk işsizlik maaşı başvuruları rapor referans dönemleri arasında dar bir bantta seyretti ve sonrasında geriledi. Düşen devam eden başvurular işsizlik oranının daha da inebileceğine işaret ediyor. İstihdam piyasası karmaşık dinamiklerle şekilleniyor.
Tüketici güveni ve istihdam dinamikleri
Tüketicilerin iş bulma imkanlarına dair görüşleri Nisan ayında zayıf kalmaya devam etti. İmalat sektörü istihdamı daralmayı sürdürüyor ancak bu sektör toplam tarım dışı istihdam pazarının yalnızca yüzde 8’ini oluşturuyor. Göçmen alıkoyma oranları yüksek seyretse de zirve noktasından aşağı iniyor. Korku faktörü insanları iş gücünden uzak tutmaya devam edebilir.
Önümüzdeki günlerde açıklanacak açık iş ilanları ve işten ayrılma verileri tabloyu daha netleştirecek. İşten çıkarma raporları ve hizmet sektörü verileri de sürece girdi sağlayacak. ABD iş gücü piyasası genel hatlarıyla beklendiği kadar sağlıklı görünmüyor. Raporlar bu gerçeği yansıtacak.
Piyasalarda arz talep dengesizliği
Açık iş sayısı ile işsiz sayısı arasındaki oran üç aydır 1,0’ın altında seyrediyor. Bu durum piyasadaki fırsatların yetersizliğine işaret ediyor. Özel sektör istihdam verileri ABD seçimleri öncesinden bu yana genellikle düşüş eğilimi gösterdi. İş gücü piyasasında gözle görülür bir zayıflama yaşanıyor.
Beveridge Eğrisi iş ilanları ile işsizler arasındaki dengeyi gösteriyor ve belirli bir esnekliğe işaret ediyor. ABD iş gücü piyasası şu anda yüksek açık iş oranı ile düşük işsizlik oranının kesiştiği bir noktada duruyor. İşsizlik oranının dengeli seyretmesi piyasadaki endişeleri tamamen ortadan kaldırmıyor. Dinamikler yakından izlenmeyi gerektiriyor.
Kanada iş gücü piyasasında beklentiler
Kanada’da piyasa koşullarını ölçmek oldukça zorlu bir süreci beraberinde getiriyor. Kanada’da takip edilen temel ölçüt ABD’deki tarım dışı istihdam anketine benzeyen İşgücü Anketi olarak öne çıkıyor. Hanehalkı anketleri daha yüksek hata payı barındırıyor. Nisan ayında iş oranlarının değişmemesi ve işsizliğin yüzde 6,7 seviyesinde sabit kalması öngörüldü.
İşsizlik oranı için asıl kritik nokta anketin daralan bir nüfusu ve küçülen bir iş gücünü ne zaman göstermeye başlayacağıdır. Sıkılaşan göçmen politikaları özellikle uluslararası öğrenciler ve geçici işçiler kategorisini doğrudan etkiliyor. İstatistik kurumu verilerde aylık revizyonlara gitmiyor. Mevsimsel düzeltme faktörünün tarihsel ortalamaların altında kalması bekleniyor.
Küresel merkez bankalarının faiz kararları ve politikaları
Bölgesel merkez bankaları geride kalan haftadaki önemli gelişmelerin ardından bu hafta politika kararlarını açıklayacak. Kanada Merkez Bankası yetkilileri parlamentoda iki tur ifade verecek. Yetkililerin emtia şokları karşısındaki stratejilerini daha net açıklamaları bekleniyor. Artan emtia fiyatlarının büyümeye etkisi tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Avustralya Merkez Bankası’nın faiz oranını yüzde 4,35 seviyesine yükseltmesi bekleniyor. Enflasyonun yüksek seyretmesi bu kararın temel gerekçesini oluşturuyor. Malezya Merkez Bankası’nın ise faiz oranını sabit tutması öngörülüyor. Malezya hükümetinin sübvansiyon adımları enflasyon geçişkenliğini geçici olarak hafifletiyor. Tarım dışı istihdam beklentileri bölgesel kararları dolaylı olarak etkileyecek.
Avrupa ve Asya piyasalarında makroekonomik görünüm
İsveç Merkez Bankası’nın politika faizini sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılıyor. Mart ayındaki toplantıda verilen mesajlar gelecekteki faiz yönüne dair belirsizliklerin sürdüğünü göstermişti. İsveç net enerji ithalatçısı konumunda bulunduğu için komşusu Norveç’in sahip olduğu avantajlardan yararlanamıyor. Kolombiya Merkez Bankası ise faiz oranını sabit tutarak piyasaları şaşırtmıştı.
Asya-Pasifik ve Latin Amerika pazarlarından gelecek enflasyon verileri yakından izlenecek. Yeni Zelanda’nın ilk çeyrek iş gücü verilerini açıklaması planlanıyor. İşsizlik oranının yüzde 5,4 seviyesinde sabit kalması bekleniyor. Çin tarafında ise özel hizmet sektörü istatistikleri piyasaların odağında yer alıyor.
Küresel makroekonomik veriler ve tarım dışı istihdam sentezi
Kanada Merkez Bankası yetkililerinin açıklamaları ve cuma günkü istihdam raporu odak noktasını oluşturacak. ABD piyasaları tarım dışı istihdam rakamlarına kilitlenecek. Fabrika siparişleri dayanıklı tüketim mallarındaki artışın ardından güçlü bir seyir izleyecek. Yeni konut satışlarının mütevazı bir büyüme kaydetmesi bekleniyor. Hafta tüketici güven endeksi verileriyle sona erecek.
Önümüzdeki dönemde açıklanacak makro veriler ve merkez bankası kararları mevcut piyasa dengelerini doğrudan etkileyecek. Tüm bu veriler ışığında, tarım dışı istihdam cephesinden gelecek sonuçlar, aylık dalgalanmaların ötesine geçerek S&P 500 ve Nasdaq Bileşik endeksi üzerinde yıllık faiz projeksiyonlarını şekillendiren en güçlü katalizör olmaya devam edecektir.
