Nasdaq, Dow Jones ve S&P İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın küresel enerji piyasasını sarsan savaşı bitirmek için müzakereye açık olabilecekleri sinyalini vermesinin ardından salı günü sert bir yükseliş yaşadı. Trump yönetim yetkililerine Hürmüz Boğazı tamamen açılmadan da İran’daki savaşı bitirmeye istekli olduğunu ve savaşın çok daha uzun sürmeyeceğini söylemişti.
Bu açıklamaların basına yansımasıyla piyasalar seansın başlarında zaten yeşil bölgeye geçmişti. S&P 500 endeksi 184,80 puan artarak yüzde 2,91 oranında değer kazandı ve 6.528,52 puandan kapandı. Dow Jones Sanayi Endeksi 1.125,37 puanlık artışla yüzde 2,49 oranında yükseldi ve 46.341,51 seviyesine ulaştı. Nasdaq Bileşik endeksi de 795,99 puanlık sıçramayla yüzde 3,83 oranında değer kazandı ve günü 21.590,63 puandan tamamladı.
Teknoloji hisseleriyle Nasdaq Bileşik endeksi sıçrama yaptı
Dev teknoloji hisselerinin hızla değer kazanmasıyla Nasdaq Bileşik endeksi yüzde 3,8 oranında çok daha güçlü bir artış kaydetti. Bu olumlu gün, geniş çaplı piyasalar için oldukça dalgalı geçen bir ayı ve çeyreği geride bıraktı. S&P 500 ve Dow Jones, 2022’den bu yana en kötü çeyreklik performanslarını sergilemişti. Piyasalar genel olarak bu zorlu çeyreği moralli bir kapanışla tamamladı.
Jones Trading baş piyasa stratejisti Michael O’Rourke, yatırımcıların Trump tarafından gelen boğazın durumu ne olursa olsun savaştan çıkma isteği haberleriyle heyecanlandığını belirtti. Rallinin, İran tarafının da garanti arayışıyla savaşı bitirmek istediğine dair haberlerle ivme kazandığını ekledi. Uzman isim, piyasa katılımcıları arasında bu gelişmelerin gerçek bir ilerlemeye dönüşüp dönüşmeyeceğine dair şüpheler bulunduğunu aktardı. Ancak hisse senedi piyasasının sıçrama yaptığını ve petrolün geri çekildiğini vurguladı.
Petrol fiyatları Nasdaq cephesindeki yükselişe destek verdi
O’Rourke, petrol düzeltme yapmaya devam ettiği sürece hisse senetlerinin ralliyi sürdürme ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi de bu düşen petrol fiyatlarından olumlu etkilenerek yönünü yukarı çevirdi. Türk medyasında yer alan haberlere göre, Pezeşkiyan pazartesi günü bölgesel medyaya yaptığı açıklamalarda, Ortadoğu’yu tüketen savaşın sona ermesinin İran halkının güvenliğini ve çıkarlarını garanti altına alması gerektiğini söylemişti.
Bloomberg ise Pezeşkiyan’ın pazartesi günü Avrupa Birliği Konseyi Başkanı António Costa’ya da İran’ın bu savaşı bitirmek için gerekli iradeye sahip olduğunu ancak karşılığında bazı garantiler beklediğini ilettiğini bildirdi. Trump defalarca boğazı zorla yeniden açma tehdidinde bulunmuştu. Ancak salı sabahı ABD lideri agresif askeri eylemleri azaltmaya hazır göründü ve Truth Social platformunda İran’ın esasen yok edildiğini belirterek zor kısmın bittiğini yazdı.
Savaşın biteceği beklentisi Nasdaq yatırımcısını sevindirdi
Savaşın sonunun yaklaşıyor olabileceği umutlarıyla petrol fiyatları sert bir düşüş yaşadı. Uluslararası gösterge Brent ham petrolünün vadeli işlemleri yüzde 2,8 oranında azalarak varil başına 104 dolar civarında işlem gördü. ABD göstergesi Batı Teksas türü ham petrol ise yüzde 1 değer kaybederek varil başına 102 dolar seviyelerine geriledi. AAA verilerine göre salı günü ABD’de benzin fiyatları ulusal çapta galon başına 4 doları aştı.
Salı günkü devasa seans, Dow Jones’un ardından Nasdaq endeksinin de düzeltme bölgesinden çıkmasına yardımcı oldu. Ancak üç ana endeks mart ayı için hala yüklü kayıplar bildirdi. S&P yüzde 5,1 ve Nasdaq yüzde 4,8 oranında değer kaybetti. Her iki gösterge de Mart 2025’ten bu yana en kötü aylık performansını sergilemişti. Dow Jones ise eylül 2022’den bu yana en büyük aylık kaybı olan yüzde 5,4 oranında düşüş yaşadı.
Hürmüz krizi ve Nasdaq endeksine etkileri
Wall Street Journal, Trump tarafının İran’ın kritik Hürmüz Boğazı üzerinde sıkı kontrolünü sürdürmesine rağmen bir aydan uzun süren askeri harekatı sonuçlandırmaya açık olacağını bildirdi. Boğazın haftalarca fiilen kapalı kalması küresel petrol fiyatlarında keskin bir artışa ve dünya genelindeki ülkelerde resesyon endişelerine yol açmıştı. WSJ’nin haberine göre Trump ve yardımcıları, boğazı açma görevinin saldırı takvimini dört ila altı haftalık sürenin ötesine taşıyacağını değerlendirmişti.
Haberde, Washington’un bu çabaların başarısız olması halinde Avrupa ve Basra Körfezi’ndeki müttefiklerine güveneceği aktarıldı. ABD yönetiminin bunun yerine İran’ın donanması ve füze stoklarını sert bir şekilde vurmaya ve diplomasi yoluyla Tahran’a baskı yaparken düşmanlıkları azaltmaya karar verdiği ifade edildi. Teknoloji şirketlerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq borsası bu diplomatik çözüm umutlarıyla rahat bir nefes aldı. Trump daha sonra New York Post’a yaptığı açıklamada savaşın çok daha uzun sürmeyeceğini ve boğazın otomatik olarak yeniden açılacağını söyledi.
İran gerilimi azalırken Nasdaq hisselerinde toparlanma
Hürmüz Boğazı, Tahran’ın mayınlar ve füze saldırılarıyla geçişi fiilen engellemesiyle çatışmanın temel odak noktası haline geldi. Dünyadaki petrol akışının kabaca beşte biri İran’ın güney kıyılarındaki bu dar su yolundan geçiyor. Trump geçen hafta Tahran’a boğazı yeniden açması veya temel enerji ve su altyapısına yönelik ABD saldırılarıyla yüzleşmesi için 6 Nisan’a kadar süre tanımıştı. İran ise boğazı açma çağrılarını büyük ölçüde reddetmiş ve geçtiğimiz ay Hürmüz’den geçmeye çalışan tankerlere saldırmıştı.
Trump salı günü Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle jet yakıtı alamayan ülkelere seslenerek ABD’den satın almalarını önerdi. Ayrıca bu ülkelere cesaretlerini toplayıp boğaza giderek orayı kontrol altına almaları çağrısında bulundu. Lider, diğer ülkelerin kendi başlarına savaşmayı öğrenmeleri gerektiğini ve ABD’nin artık onlara yardım etmeyeceğini sözlerine ekledi. Tüm bu sert retoriklere rağmen Nasdaq yatırımcısı arka plandaki diplomatik sinyalleri satın aldı.
Enflasyon endişeleri ve Nasdaq üzerindeki baskılar
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth daha sonra düzenlediği basın toplantısında bu sözleri yineledi. Hegseth gazetecilere yaptığı açıklamada dünya çapında bu kritik su yolunda öne çıkmaya hazırlıklı olması gereken ülkeler olduğunu belirtti. Ayrıca boğazdan eskisinden çok daha fazla geminin geçtiğini sözlerine ekledi. Trump ayrıca ABD uçaklarının kendi toprakları üzerinden uçmasına izin vermediği iddia edilen Fransa’yı da hedef aldı. Lider, İran çatışmasındaki eylemsizliği nedeniyle Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nü de sık sık eleştirmişti. Nasdaq endeksindeki dev şirketler ise bu jeopolitik satrancı yakından takip ediyor.
İran devlet televizyonunun Pezeşkiyan’ın bazı olumlu yorumlarını aktarmasının ardından petrol fiyatları salı günü sert bir şekilde düştü. Devlet televizyonu, Pezeşkiyan’ın António Costa ile yaptığı telefon görüşmesindeki sözlerine atıfta bulunarak İran’ın ABD ile iyi niyetli görüşmeler yaptığını ancak yasa dışı bir şekilde saldırıya uğradığını iddia etti. Haberde çözümün saldırganlığın sona ermesi olduğu ve İran’ın savaş istemediği aktarıldı. Brent ham petrol vadeli işlemleri bu yorumların ardından keskin bir düşüş yaşadı ve düşük kalmaya devam etti. Haziranda vadesi dolan kontrat yüzde 3,4 düşüşle varil başına 103,78 dolara geriledi. Nasdaq cephesi bu maliyet düşüşünü hızla fiyatladı.
Veri takvimi
Salı günkü bir diğer önemli gelişme ise İran’ın Ortadoğu bölgesindeki büyük ABD şirketlerinin tesislerini hedef almaya başlama tehdidiydi. İran devlet televizyonu, ülkenin Devrim Muhafızları’nın Microsoft, Apple ve Alphabet gibi dev isimlerin de aralarında bulunduğu on sekiz Amerikan teknoloji firmasını 1 Nisan’dan itibaren saldırı beklemeleri konusunda uyardığını bildirdi. Enerji şokunun dünya çapındaki ülkelerde enflasyonist baskıları ateşleyeceğine dair endişeler artmıştı. Nasdaq borsasında listelenen bu büyük şirketlerin hedef gösterilmesi piyasalarda kısa süreli tedirginlik yarattı.
Salı günü açıklanan veriler mart ayında Euro bölgesi para birimi alanında tüketici fiyatları büyümesinin yüzde 2,5’e sıçradığını göstererek bu endişeyi haklı çıkardı. Bu artış şubat ayındaki yüzde 1,9’luk seviyenin üzerindeydi ve Avrupa Merkez Bankası‘nın orta vadeli yüzde 2 hedefini aştı. ABD benzin fiyatları da 2022’den bu yana ilk kez galon başına 4 doları aştı. Diğer ülkelerdeki potansiyel benzer enflasyon artışları, birçok merkez bankasının önümüzdeki aylarda faiz artırımlarını düşünmeye başlayacağı yönündeki bahisleri güçlendirdi. Bu beklenti devlet tahvili getirilerini yukarı itti ve genel hisse senetleri ile birlikte Nasdaq üzerinde de ağırlık oluşturdu.
Şirket birleşmeleri ve Wall Street görünümü
S&P 500 son bir aylık dönemde yüzde 5’ten fazla düşüş yaşamıştı. Piyasa katılımcıları ocak ayında ilk çeyreğin güçlü ekonomik aktivite, olası ABD Merkez Bankası faiz indirimleri ve ABD gümrük tarifeleri etrafındaki azalan belirsizlikle destekleneceğini umut etmişti. Bunun yerine ABD’deki hisse senetleri 2022’nin üçüncü çeyreğinden bu yana en kötü çeyreğini kaydetti.
Salı günü piyasa katılımcıları oldukça yoğun bir ekonomik takvimle karşılaştı. Conference Board’un temel tüketici güveni göstergesi mart ayında 91,8’e yükselerek konsensüs rakamını aştı. Teknoloji odaklı Nasdaq yatırımcısı bu verileri yakından izledi. Ancak petrol şoku göz önüne alındığında ankete katılanların ortalama bir yıl sonrasına yönelik enflasyon beklentileri mart ayında ciddi şekilde arttı. Bu beklentiler en son ağustos 2025’te görülen seviyelere sıçramıştı.
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun son JOLTS raporu şubat ayında 6,882 milyon açık iş olduğunu gösterdi. Bu rakam ocak ayının revize edilmiş 7,240 milyonluk rakamından ve tahmin edilen 6,918 milyon seviyesinden biraz daha düşük geldi. Şubat ayında işe alım oranı yüzde 3,1’e inerek nisan 2020’den bu yana en düşük seviyesine geriledi.
JOLTS verileri cuma günü açıklanması planlanan ve yakından izlenen şubat ayı tarım dışı istihdam raporunun öncesinde geldi. Kazanç cephesinde yatırımcılar savaşın kurumsal Amerika üzerindeki etkisine dair herhangi bir işaret bulmak için Nike’ın kapanış zilinin ardından açıklayacağı çeyreklik kazançlarını takip edecek. Nasdaq teknoloji hisseleri dışında diğer sektörlerde de hareketlilik gözlendi.
Şirket bazlı hareketler
Baharat üreticisi McCormick, Unilever’in gıda işletmesiyle birleşmeyi kabul etmesinin ardından yüzde 6’dan fazla değer kaybetti. Çip üreticisi Marvell Technology hisseleri ise Nvidia ile yapay zeka altyapısı ortaklığına girdikten sonra yüzde 12,8 oranında sıçradı. Ek olarak Nvidia’nın Marvell’e 2 milyar dolar yatırım yapacağı açıklandı.
Günün sonunda teknoloji ağırlıklı Nasdaq öncülüğünde gerçekleşen bu güçlü kapanış, ekonomik verilerdeki yavaşlama sinyallerine rağmen jeopolitik risklerin azalmasıyla piyasaların uzun vadeli büyüme trendine dönme çabasını yansıtarak yatırımcılara yeni çeyrek için güçlü bir umut ışığı oldu.
