Amerika Birleşik Devletleri ordusu salı günü erken saatlerde İran’ın merkezi şehirlerinden İsfahan’ı hedef alırken, küresel petrol piyasaları nükleer gerilimle sarsılıyor.Saldırı sonrası gökyüzüne devasa bir ateş topu yükselirken, Tahran yönetimi de buna karşılık olarak Basra Körfezi’nde Kuveyt’e ait tam yüklü bir petrol tankerini vurduğunu açıkladı.
ABD ve İsrail’in İran’a karşı bir ay önce başlattığı savaşın şiddeti bu son karşılıklı hamlelerle yeni bir boyuta taşındı. İran’ın küresel enerji sevkiyatı için kritik önemdeki Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürmesi, petrol fiyatlarını hızla tırmandırıyor ve dünya piyasalarında sarsıntı yaratıyor.
Petrol piyasaları nükleer gerilimle sarsılıyor
Trump, diplomatik görüşmelerde ateşkes yolunda ilerleme kaydedildiğini savunuyor olsa da, İsfahan saldırısına ait görüntüleri paylaştı. Görüntülerde gece gökyüzünü aydınlatan şiddetli patlamalar seçiliyor. İsfahan, ABD ordusunun haziran ayında vurduğu üç bölgeden biri olmasının yanı sıra, İran’ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stoklarının bir kısmını barındırdığı tahmin edilen bir merkez olarak biliniyor.
Lübnan cephesinde ise İsrail ordusu, işgal harekatı sırasında dört askerinin daha hayatını kaybettiğini duyurdu. Ayrıca iki Birleşmiş Milletler barış gücü görevlisinin de yaşamını yitirmesi üzerine BM Güvenlik Konseyi bugün acil bir oturum düzenleme kararı aldı.
Küresel enerji arzı ve petrol fiyatları
Yaşanan bu çatışmalar nedeniyle petrol piyasaları nükleer gerilimle sarsılıyor ve arz güvenliği riske giriyor. Uluslararası standart olan Brent petrolün varil fiyatı, işlemlerin ilk saatlerinde 107 dolar seviyelerinde seyrediyor. Bu rakam, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaştan bu yana %45’ten fazla bir artış anlamına geliyor. ABD’deki benzin fiyatları da 2022’den bu yana ilk kez galon başına 4 dolar sınırını aştı.
İran’ın, dünya petrolünün beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı’ndaki ablukası ve bölgedeki enerji altyapısına yönelik saldırıları fiyatları yukarı çekmeye devam ediyor. Körfez ülkelerinden yükselen tepkiler üzerine İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran’ın sadece ABD kuvvetlerini hedef aldığına dair bir açıklama yaptı.
Bölge genelinde hava saldırısı sirenleri çalıyor
İran’a ait bir insansız hava aracının Dubai açıklarında bir Kuveyt tankerini vurması sonucu çıkan yangın, Dubai Medya Ofisi’nin aktardığına göre söndürüldü. Dubai’de durdurulan bir İHA’nın enkazının yerleşim alanına düşmesi sonucu dört kişi yaralandı. Şehirde patlama sesleri yankılanmaya devam ediyor. Petrol piyasaları bu gelişmelerle sert iniş çıkışlara sahne oluyor
Bahreyn’de hava saldırısı sirenleri çalarken, Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı Riyad’a fırlatılan üç balistik füzenin imha edildiğini bildirdi. Kudüs’te de siren sesleri duyuldu ve İsrail ordusunun İran’dan gelecek yeni bir füze yağmuru uyarısının ardından şiddetli patlamalar kaydedildi.
Trump nükleer tesislerin vurulabileceği uyarısı yaptı
Trump, hafta başında yaptığı açıklamada İran ile askeri operasyonları sonlandırmak için yapılan görüşmelerde büyük ilerleme kaydedildiğini ifade etmişti. Ancak Trump, kısa sürede bir anlaşmaya varılmazsa ve Hürmüz Boğazı derhal açılmazsa, elektrik santralleri, petrol kuyuları ve Hark Adası’nın tamamen yok edilebileceği uyarısında bulundu.
ABD bölgeye halihazırda bulunan on binlerce askerine ek olarak 5.000 deniz piyadesi ve 1.000 paraşütçü daha sevk etti. Analistler, haziran ayındaki gerilim sırasında çekilen uydu görüntülerinin, İran’ın İsfahan’daki tesise silah düzeyine yakın zenginleştirilmiş uranyum taşıdığını gösterdiğini belirtiyor.
Ortadoğu’da can kaybı artıyor
BM Güvenlik Konseyi’nin acil toplantı kararı, son 24 saat içinde Güney Lübnan’da üç barış gücü askerinin öldürülmesinin ardından geldi. İsrail’in Lübnan’daki Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonları sürerken, can kayıplarının sorumlusunun kim olduğu henüz netlik kazanmadı.
İran makamları savaşın başından bu yana 1.900’den fazla kişinin öldüğünü açıklarken, İsrail tarafında 19 ölüm rapor edildi. Lübnan’da ise 1.200’den fazla kişi hayatını kaybetti ve 1 milyondan fazla insan yerinden edildi. Bu veriler, bölgedeki çatışmaların sadece günlük bir kriz olmadığını, uzun vadeli bir istikrarsızlık sürecine dönüştüğünü gösteriyor.
