ABD hisse senedi piyasaları, hafta sonu tırmanan ve barış görüşmelerini riske atan olayların ardından pazartesi gününü düşüşle tamamladı. Teknoloji hisselerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq endeksi yüzde 0,3’e yakın değer kaybetti. Yatırımcılar, ABD ve İran arasındaki gerilimin yeniden alevlenmesiyle daha fazla belirsizliğe karşı hazırlık yapıyor.
S&P 500 endeksi yüzde 0,2 oranında gerilerken, Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,1’lik bir düşüş yaşadı. Gerilimdeki hızlı tırmanış, Trump’ın açıklamalarına göre ABD donanmasının bir İran gemisine el koyması ve motor dairesinde bir delik açmasının ardından gerçekleşti.
Orta Doğu gerilimi Nasdaq ve diğer endeksleri baskılıyor
İran tarafı ise cumartesi günü gemilere ateş açarak Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği aniden durdurdu. Tahran yönetimi, ABD’nin ateşkes anlaşmasını bozduğunu belirterek kritik geçiş yolundan bazı gemilerin geçişine izin verme sözünden vazgeçtiğini bildirdi. Bu gelişmeler, piyasalardaki arz endişelerini yeniden gündeme taşıdı.
Petrol fiyatları pazartesi günü yükselişe geçti ancak 100 dolar sınırının oldukça altında kalmaya devam ediyor. ABD ham petrolünün (WTI) varil fiyatı yüzde 5,2 artışla 86 doların üzerine çıktı. Küresel gösterge Brent petrolü ise yüzde 5,1 değer kazanarak 95 dolar seviyesini aştı.
Rekor serisi bozulan Nasdaq Bileşik endeksi ivme kaybetti
S&P 500 ve Nasdaq endeksleri bir önceki işlem gününü rekor seviyelerden kapatmıştı. Yaşanan son düşüşle birlikte Nasdaq Bileşik endeksi 1992 yılından bu yana kaydettiği en uzun soluklu yükseliş olan 13 günlük kazanım serisini sonlandırmıştı.
Janney Montgomery Scott baş yatırım stratejisti Mark Luschini, ateşkesin sürdürülmesinin her zaman tehlikede olduğunu ifade etti. Luschini, ABD’nin el koyma eyleminin büyük bir sürpriz olmadığını ve piyasaların petrol fiyatlarının yeniden fırlayacağı bir tırmanma beklemediği sürece durumu ölçülü bir kayıtsızlıkla karşıladığını ekledi. Geçen haftaki büyük rallinin ardından bir miktar risk azaltımının doğal olduğunu belirten uzmanlar, olayların hızla kötüleşmesi ihtimaline karşı gelişmeleri dikkatle izliyor.
Barış görüşmelerinin geleceği piyasalarda belirsizlik yaratıyor
Yatırımcılar, hafta sonu yaşanan alevlenmenin ardından ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerinin durumuna ilişkin çelişkili raporları değerlendirdi. Trump, pazartesi günü Bloomberg News’a yaptığı açıklamada JD Vance’in barış görüşmelerine yeniden başlamak üzere günün ilerleyen saatlerinde Pakistan’a gideceğini söyledi. Bu çelişkili raporlar Nasdaq hisselerinde yön arayışını zorlaştırıyor.
Ancak New York Post gazetesi daha önce Vance’in salı günü Washington’dan ayrılmasının planlandığını bildirmişti. İran ise Washington’ın aşırı taleplerini ve değişen pozisyonlarını gerekçe göstererek ABD ile yeni bir tur görüşmeye katılmayı reddettiğini bildirdi. İran devlet haber ajansı IRNA, kararın gerçekçi olmayan beklentiler, sürekli tutum değişiklikleri ve deniz ablukası gibi etkenlerden kaynaklandığını aktardı.
ABD donanması ve İran arasındaki deniz olayları
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, ABD’ye karşı derin bir tarihi güvensizlik duyduklarını ifade etti. Öte yandan New York Times, İranlı bir heyetin müzakereler için salı günü Pakistan’a gitmeyi değerlendirdiğini yazdı. Trump, mevcut sürenin dolmasından önce bir anlaşmaya varılamaması halinde ateşkesi uzatmasının son derece düşük bir ihtimal olduğunu söyledi.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), pazar günü Amerikan kuvvetlerinin M/V Touska adlı İran bandıralı bir kargo gemisine ateş açtığını ve gemiyi alıkoyduğunu bildirdi. Altı saatlik bir süre boyunca yapılan uyarılara uymayan geminin motor dairesi ABD ordusu tarafından devre dışı bırakıldı. ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası bir hafta önce başlamıştı.
Trump ablukanın devam edeceğini açıkladı
CENTCOM, ablukanın başlangıcından bu yana toplam 27 geminin geri dönmesinin istendiğini açıkladı. Ablukanın enerji piyasalarındaki yansımaları, Nasdaq şirketlerinin operasyonel maliyetlerini tehdit ediyor. Abluka, İran’ın kritik Hürmüz Boğazı’nı kapatmasına karşı bir baskı unsuru olarak yürürlüğe konulmuştu. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran ile bir anlaşma sağlanana kadar ablukanın yürürlükte kalacağını belirtti.
Hafta sonu yaşanan gemi el koyma olayı ve gerilimin tırmanması, geçen cuma günü piyasalara hakim olan iyimser havayı dağıttı. Cuma günü İsrail ve Lübnan arasındaki ateşkes süresince boğazın geçici olarak yeniden açılacağı duyurulmuştu. AJ Bell yatırım direktörü Russ Mould, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik piyasa coşkusunun erken olabileceğini ve ateşkesin her zamankinden daha kırılgan göründüğünü ifade etti.
Hürmüz Boğazı trafiği ve petrol fiyatlarına etkileri
Boğazın gerçekten yeniden açılıp açılmadığı veya İran’ın darboğazı bir kez daha kapatıp kapatmadığı henüz belirsizliğini koruyor. Kpler verileri cumartesi günü boğazdan 20’den fazla geminin geçtiğini gösterdi. Ancak İran, ABD ablukası nedeniyle su yolunun yeniden kapatıldığını beyan etti.
İran savaşı işlemcilerin gündeminin ilk sıralarında yer alırken, ilk çeyrek bilanço sezonu bu hafta hız kazanıyor. Dünyanın en büyük şirketlerinden bazılarının açıklayacağı sonuçlar, savaşın şirket görünümlerini nasıl etkilediğine ışık tutacak. Teknoloji şirketlerinin yoğun olduğu Nasdaq piyasası, özellikle bu hafta gelecek olan bilançolara odaklanıyor.
Şirket bilançoları Nasdaq için yön belirleyici olacak
Piyasa katılımcıları; 3M, Boeing, Honeywell ve Lockheed Martin gibi savunma şirketlerinden Orta Doğu çatışmasına dair yorumlar bekliyor. Kazanç takviminde elektrikli araç üreticisi Tesla, çip üreticisi Intel, American Express ve P&G gibi devler yer alıyor. Yatırımcılar bu bilançoları, jeopolitik riskler arasında yön bulmaya çalışan piyasalar için kritik bir test olarak değerlendiriyor.
Pazartesi günkü kazançlara bağlı hareketlerde Cleveland-Cliffs hisseleri, iyi gelen gelir verilerine rağmen düştü. Stanley Black & Decker ise ABD tarife kurallarındaki değişikliklerin hedeflerini etkilemeyeceğini açıklamasının ardından değer kazandı. Marvell Technology, Google ile yeni yapay zeka çipleri geliştirmek için görüştüğü haberleriyle Nasdaq Bileşik endeksi üzerinde en çok değer kazananlar arasına girdi. Açıklanan veriler ve artan jeopolitik riskler, Nasdaq ve genel hisse senedi piyasalarının kısa vadedeki oynaklığını artırırken; yıllık pozitif görünümün korunması tamamen Orta Doğu’daki barış müzakerelerinin seyrine ve kurumsal karlılık hedeflerinin gerçekleşmesine bağlı görünüyor.
