Petrol fiyatları, İran’ın ateşkes sona ermeden önce İslamabad’da ABD ile yapılacak müzakerelere katılacağına dair işaretlerin artmasıyla geriliyor. Küresel piyasalar, taraflar arasındaki diplomasi trafiğine odaklanırken, enerji arzına yönelik endişeler fiyatlamalar üzerinde belirleyici bir rol üstleniyor.
Brent petrol, pazartesi günkü işlemlerde yüzde 5,6 oranında değer kazanmıştı. Bugün ise piyasalarda yüzde 1,1 oranında belirgin bir düşüş yaşanıyor ve fiyatlar varil başına 94,44 dolar seviyesine kadar iniyor. Konuya yakın kaynaklar, İran’ın Pakistan’ın başkentine bir heyet gönderdiğini doğrularken, heyete kimin başkanlık edeceği henüz netlik kazanmadı. Tahran yönetimi daha önce ABD ile daha fazla barış görüşmesine katılma konusunda ciddi anlamda tereddütlü olduğunu açıkça belirtmişti.
Petrol fiyatları müzakere sürecinden etkileniyor
Trump, pazartesi günü verdiği bir mülakatta Başkan Yardımcısı JD Vance’in müzakereleri sürdürmek üzere salı gecesi veya çarşamba sabahı yola çıkacağını söylemişti. Trump, Washington saatiyle çarşamba akşamı sona erecek olan ateşkesi uzatmasının pek olası olmadığını da sözlerine eklemişti. Bu açıklamalar, enerji piyasalarındaki belirsizliği artıran temel unsurlar arasında yer alıyor.
Petrol fiyatları, müzakerelerin durumuna dair hızla değişen algılar nedeniyle son günlerde dalgalı bir seyir izliyor. Dünyadaki ham petrolün yaklaşık beşte birinin normal şartlarda transit geçiş yaptığı Hürmüz Boğazı’nda gemilerin güvenli bir şekilde seyredip edemeyeceği belirsizliğini korumaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut açmaz, halihazırda var olan küresel enerji krizini derinleştirme tehdidi taşıyor ve İran ile ABD arasındaki nükleer kapasite gibi çözülmemiş diğer büyük sorunlara ekleniyor. İsrail’in Lübnan’ı işgali de bu karmaşık sorunlar yumağının bir başka boyutunu temsil ediyor.
Hürmüz Boğazı krizi arz güvenliğini zorluyor
Pepperstone Group araştırma stratejisti Dilin Wu, ya gerilimin azalacağını ya da enerji arzında daha uzun süreli bir kesintiye sürükleneceğini ifade etti. Wu, piyasanın önümüzdeki yirmi dört saat içinde gelecek tüm haber başlıklarına karşı son derece hassas olacağını vurguladı.
Trump, pazartesi günkü oturumda barış görüşmelerinin zamanlaması hakkında çelişkili ifadeler kullanmıştı. Trump’ın, bir anlaşma sağlanana kadar Hürmüz Boğazı’nı İran bağlantılı gemilere kapatmaya devam edeceklerini söylemesinin ardından fiyatlar kazançlarını artırmıştı. Bu arada, üç geminin salı günü erken saatlerde geçiş yapmaya çalışmasıyla bölgedeki akış tamamen durma noktasına geliyor.
Küresel aktörler ateşkes çağrısında bulunuyor
ABD Donanması’nın hafta sonu bir İran gemisine el koymasının ve İran güçlerinin gemilere ateş açmasının ardından kriz yeniden alevlenmişti. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, pazartesi günü Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman ile yaptığı görüşmede acil ateşkes çağrısında bulunmuştu. Xi, su yolundaki normal geçişlerin hızla yeniden sağlanmasını istemişti.
Citigroup, su yolundaki trafiğin bir ay daha aksaması halinde fiyatların varil başına 110 dolara çıkabileceğini öngörüyor. Uluslararası Enerji Ajansı İcra Direktörü Fatih Birol’a göre, savaş nedeniyle küresel enerji piyasaları iki yıl boyunca dalgalı seyredebilir. Mevcut veriler ve jeopolitik gelişmeler, petrol fiyatları üzerindeki bu kısa vadeli baskının genel yıllık trendi doğrudan etkileyeceğini ve arz kısıtlamalarının aylık fiyat ortalamalarını uzun süre yüksek seviyelerde tutmaya devam edeceğini gösteriyor.
