ABD borsaları haftanın son işlem gününde İran ile tırmanan gerilimin gölgesinde derinleşen bir satış dalgasıyla sarsıldı. Yatırımcıların ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığı açmak adına İran’ın kritik enerji terminallerini ele geçirebileceği ihtimalini fiyatlamasıyla endekslerdeki kayıplar hız kazandı. Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,96 oranında bir geri çekilme yaşarken teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik endeksi yüzde 2,01 değer kaybetti.
S&P 500 endeksi günü 100,01 puanlık düşüşle 6.506,48 puandan tamamlarken Dow Jones Sanayi Endeksi 45.577,47 seviyesine geriledi. Axios tarafından yayımlanan ve Trump yönetiminin İran’ın petrol ihracatı için hayati öneme sahip olan Harg Adası’nı işgal etmeyi veya abluka altına almayı planladığına dair rapor piyasalardaki tedirginliği artırdı.
Tahran yönetimini Hürmüz Boğazı’nı yeniden gemi trafiğine açmaya zorlamayı amaçlayan bu operasyon hazırlığı yatırımcıları güvenli limanlardan bile uzaklaştırdı.
Dow Jones Sanayi Endeksi ve jeopolitik kriz
Petrol fiyatları Orta Doğu’daki çatışmanın hızla değişen seyri nedeniyle gün boyu dalgalı bir grafik çizdi. İran’ın Basra Körfezi’ndeki komşularına yönelik saldırılarını sürdürmesi ve mevcut hasarın fiyatları yüksek tutacağına dair analizler piyasalardaki tansiyonu yükseltti. Brent petrolün varil fiyatı 105 dolar seviyelerine yaklaşırken Batı Teksas türü ham petrol ise 97 dolar civarında haftayı kapattı.
ABD hisse senedi piyasalarının ana göstergeleri üst üste dördüncü haftayı da ekside kapattı. Dow Jones Sanayi Endeksi ve Nasdaq Bileşik endeksi bu süreçte düzeltme bölgesine iyice yerleşti. Küresel piyasalardaki korku endeksi olarak bilinen VIX ise yüzde 11,31 artışla 26,78 seviyesine fırlayarak yatırımcılar arasındaki paniği tescilledi.
Tahvil piyasasında satışlar derinleşti
Şubat ayı sonunda başlayan tahvil satışları cuma günü daha da derinleşerek faiz oranlarını yukarı çekti ve hisse senedi piyasaları üzerindeki baskıyı artırdı. Gösterge niteliğindeki ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,57 artışla 4,3910 seviyesine ulaştı. Bu oran İran çatışmasının başlangıcından bu yana toplamda 32 baz puanlık bir yükseliş kaydetti.
Kısa vadeli ve faize daha duyarlı olan ABD 2 yıllık tahvil faizleri de yükselerek yüzde 3,890 seviyesine çıktı. Truist Yatırım Grubu uzmanları piyasanın tamamen petrol fiyatlarına ve faiz oranlarına odaklandığını ifade etti. Yükselen faizlerin gayrimenkul ve kamu hizmetleri gibi alanları olumsuz etkilediği, yüksek petrol fiyatlarının ise jeopolitik endişeleri merkezde tuttuğu belirtildi.
Dow Jones ve piyasalar haftayı moralsiz kapattı
Analistler piyasaların hafta sonuna girerken büyük bir belirsizlik yaşadığını ve bunun da riskten kaçınma davranışını körüklediğini vurguladı. Endekslerdeki yaygın satışların genellikle piyasa diplerine yaklaşıldığında görülen korku belirtileri olduğu ifade edildi. Dow Jones Sanayi Endeksi ve diğer ana endekslerin yeniden zemin kazanması için petrol ve tahvil faizlerinde istikrarın sağlanması gerektiği kaydedildi.
Wall Street bir önceki seansı da enerji fiyatlarindeki artış ve Federal Rezerv’in enflasyon uyarısıyla düşüşle kapatmıştı. İsrail’in dünyanın en büyük gaz sahası olan Güney Pars’ın İran sektörüne yönelik saldırısı Tahran’ın misillemesiyle sonuçlanmıştı. Katar’daki büyük bir doğal gaz üretim merkezi de dahil olmak üzere bölgedeki kritik enerji altyapıları bu süreçte hedef alınmıştı.
Küresel enerji arzı baskılandı
Brent petrol fiyatları hafta içinde bir ara 119 dolara kadar tırmanırken Avrupa’nın doğal gaz göstergeleri de sert bir yükseliş sergilemişti. ABD ve İsrail’in yeni bir saldırı olmayacağı yönündeki sinyalleri petrol fiyatlarını bir miktar sakinleştirdi. Beyaz Saray enerji piyasalarındaki baskıyı azaltmak amacıyla bazı İran petrol yaptırımlarını kaldırmayı içeren planlar hazırlamıştı.
Buna rağmen Federal Rezerv, Avrupa Merkez Bankası ve Japonya Merkez Bankası bu hafta faiz oranlarını sabit tutma kararı aldı. Politika yapıcılar çatışmanın ekonomik etkilerini değerlendirmek için daha fazla zamana ihtiyaç duyduklarını bildirdi. Petrol fiyatları arz kesintisi endişeleri nedeniyle Temmuz 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyelerinde kalmaya devam etti.
Askeri tahkimat piyasaları gerdi
Reuters tarafından aktarılan bilgilere göre ABD bölgeye binlerce ek deniz piyadesi ve denizci sevk etti. Henüz İran topraklarına asker gönderme kararı kesinleşmemiş olsa da bu tahkimatın gelecekteki olası operasyonlar için yapıldığı aktarıldı. Enerji altyapılarına yönelik karşılıklı bombardımanlar Hürmüz Boğazı açılsa bile arz kesintilerinin uzun vadeli olacağı korkusunu besledi. Dow Jones Nasdaq ve S&P endeksleri bu haberin etkisinde kayıplarını derinleştirdi.
İran saldırıları sonucu üretim kapasitesi yüzde 17 oranında azalan Katar bu hasarın onarılmasının beş yılı bulabileceğini açıkladı. Katar’ın özellikle Avrupa için kritik bir gaz ihracatçısı olması kıtadaki enflasyon endişelerini de tetikledi. Netanyahu ise Trump’ın kendisinden enerji altyapılarına yönelik saldırıları ertelemesini istediğini doğruladı.
Lojistik sektöründe FedEx ayrışması ve Dow Jones
Lojistik devi FedEx üçüncü çeyrekte beklentilerin üzerinde kâr elde etmesinin ardından yıllık kazanç öngörüsünü yukarı çekti. Şirket tatil dönemindeki güçlü talebin sonuçlara olumlu yansıdığını bildirdi. Ancak yapılan açıklamada jeopolitik aksaklıkların henüz tam olarak tahminlere yedirilmediği konusunda bir uyarı yapıldı. Bu uyarı Dow Jones Sanayi Endeksi’nin baskı altında bırakı.
Hava navlun maliyetlerindeki artış ve rotaların değiştirilmesi nedeniyle gelecek çeyrek getirilerinin düşebileceği belirtildi. FedEx yakıt maliyetlerindeki artışı müşterilerine yansıtmak zorunda kalabilir ancak bu durumun tüketici harcamalarını aşağı çekmesinden endişe ediliyor. Piyasalar genelinde izlenen bu satış baskısı haftalık bazda yatırımcı iştahını önemli ölçüde zayıflattı.
Haftalık kapanışta yaşanan bu sert geri çekilmeler piyasaların sadece mevcut tabloyu değil gelecekteki enerji güvenliğini de fiyatladığını gösterdi. Jeopolitik riskler ve tahvil faizlerindeki yükseliş eğilimi Dow Jones Sanayi Endeksi üzerinde baskı kurmaya devam ederken küresel piyasalar yeni hafta için diplomasi trafiğine odaklandı.
