ABD ordusu, binlerce deniz piyadesi ve personeli taşıyan büyük bir amfibi hücum gemisini Orta Doğu’ya gönderiyor. Reuters’ın Amerikalı yetkililere dayandırdığı habere göre, bu hamle bölgedeki askeri hareketliliği yeni bir boyuta taşıdı. Washington yönetimi, üç hafta önce başlayan çatışmalar nedeniyle kapanan Hürmüz Boğazı üzerinde İran’ın hakimiyetini kırmak için kara operasyonlarını da içeren çeşitli seçenekleri masada tutuyor.
Trump, müttefiklerin boğazın açılması konusunda yardım etmemesine yönelik tepkisini sosyal medyada çok sert bir dille ifade etti. Kendisinin akıl ve hukuk dışı söylem ve davranışlarını göremeyen Trump, müttefiklerini korkaklıkla suçladı. Trump, petrol fiyatlarını düşürecek askeri manevralardan kaçınılmasını unutmayacağını belirtti. Petrol fiyatlarının savaşın başlangıcından bu yana yaklaşık yüzde 50 oranında artış göstermesi, Beyaz Saray‘ın bölgedeki askeri varlığını artırma kararında etkili oldu.
ABD ordusu Hürmüz Boğazı için düğmeye bastı
İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, İsrail saldırısında babasının hayatını kaybetmesinin ardından ilk kez kamuoyuna bir mesaj yayımladı. Hamaney, düşmanın saldırılarla halkı geri çekilmeye zorlayabileceğine inandığını ancak ulusun direnişle bu plana yanıt verdiğini söyledi. Telegram kanalı üzerinden paylaşılan bu mesaj, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü bırakmayacağına dair bir kararlılık göstergesi olarak yorumlandı.
Terörist İsrail ordusu, hafta başında Tahran’daki hükümet tesislerine ve İran istihbaratından kritik isimlere yönelik hava operasyonları düzenledi. Bu operasyonlarda İran İstihbarat Bakanlığı’ndan Mahdi Rostami Shamastan ve Bakan Esmail Ahmadi’nin öldürüldüğü bilgisi paylaşıldı. İran ise bu saldırılara karşılık olarak Tel Aviv ve Hayfa şehirlerini çok başlıklı füzelerle hedef aldığını duyurdu.
Enerji piyasalarında Hürmüz Boğazı nedeniyle rekor kırılıyor
Brent petrolün varil fiyatı, tarihin en büyük enerji arzı kesintisi endişeleriyle 110 dolar seviyelerinde hareket ediyor. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı rotasının kapalı olması, piyasalarda büyük bir şok dalgası yaratıyor. Uzmanlar, askeri çatışmalar bugün sona erse bile sevkiyatın normale dönmesinin aylar sürebileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.
Kuveyt’te bulunan Mina Al-Ahmadi rafinerisi, Cuma günü düzenlenen çok sayıda insansız hava aracı saldırısı sonucunda alevler içinde kaldı. Kuveyt devlet petrol şirketi, saldırılar nedeniyle tesisin bazı bölümlerinde büyük yangınlar çıktığını ve üretimin durma noktasına geldiğini doğruladı. Bu olay, Hürmüz Boğazı çevresindeki enerji altyapısının ne kadar büyük bir tehdit altında olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Müttefiklerin yardım şartı çatışmaların durması oldu
Almanya, Fransa, Kanada ve İngiltere gibi ülkeler, boğazda güvenli geçişin sağlanması çabalarına katılabileceklerini belirten ortak bir açıklama yayımladı. Ancak bu liderler, askeri desteğin ancak bölgedeki sıcak çatışmaların tamamen sona ermesi şartıyla mümkün olacağını özellikle vurguladı. Trump ise müttefiklerin bu çekingen tavrını, enerji krizini çözecek basit bir manevradan kaçınmak olarak nitelendirdi.
ABD içerisinde yükselen dizel ve benzin fiyatları, yaklaşan Kongre ara seçimleri öncesinde Trump’ın siyasi desteğine zarar veriyor. Seçmenlerin olası bir kara operasyonuna karşı mesafeli duruşu, askeri planlamacıların hareket alanını kısıtlayan en önemli unsurlar arasında yer alıyor. Mevcut veriler, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların durmasıyla küresel petrol arzının yüzde 12 oranında azaldığını ortaya koyuyor.
Küresel tedarik zinciri Hürmüz Boğazı kriziyle sarsılıyor
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, petrol ve gaz akışının eski haline dönmesinin en az altı ay süreceğini ifade etti. Savaşın yıkıcı etkileri sadece enerji sektörüyle sınırlı kalmayıp ulaşım ve imalat sanayilerini de derinden etkilemeye başladı. Günlük yaklaşık 12 milyon varillik petrol kaybı, küresel ekonominin çarklarını yavaşlatırken enflasyonist baskıları dünya genelinde körüklüyor.
İsrail terör ordusu, İran’ın misilleme saldırıları sırasında cluster bombaları kullandığına dair bulguları kamuoyuyla paylaştı. Tel Aviv ve Kudüs’te hava saldırısı sirenleri çalarken, savunma sistemlerinin onlarca füzeyi imha ettiği iddia edildi. İran Devrim Muhafızları ise Bahreyn’deki ABD üslerine yönelik drone saldırıları düzenlediklerini açıklayarak çatışmanın coğrafi sınırlarını genişlettiğini duyurdu.
Hürmüz Boğazı ablukası yeni bir ekonomik düzen getiriyor
Bölgedeki çatışmalar nedeniyle milyonlarca insan yerinden edilirken, özellikle Lübnan ve İran’da insani kriz derinleşiyor. İsrail, Hizbullah mevzilerini ve sivil yerleşim yerlerini hedef alarak Beyrut ve Güney Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürürken askeri tırmanışın sonu görünmüyor. Washington, bölgeye gönderdiği dev amfibi hücum gemisiyle hem caydırıcılık sağlamayı hem de Hürmüz Boğazı geçişlerini güvence altına almanın hayalini kuruyor.
Yaşanan bu askeri tırmanış ve enerji darboğazı, sadece kısa vadeli bir fiyat artışına değil, küresel enerji haritasının kalıcı olarak yeniden çizilmesine neden oluyor. Bölgedeki istikrarsızlık ve stratejik geçiş noktalarındaki tıkanıklık sürdükçe, dünya ekonomisi stagflasyon riskiyle ve uzun süreli bir enerji kıtlığıyla karşı karşıya kalmaya devam edecek. Böylece ABD ve İsrail’in başlattığı hukuk dışı saldırıların arka planında yer alan ve ibrani hurafelerine dayalı bu radikal dinci aklın dünyanın başına açtığı belanın faturasını bütün ülkeler ekonomik sorunlarla ödüyor.
