NATO, Ankara’da tamamlanan 36. Zirve’nin sonuç bildirisinde 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşması açıkladı. İttifak, kolektif üretim kapasitesini genişletme ve inovasyonu hızlandırma hedefini sanayi sektörüyle birlikte yürütecek. Liderler, 5. Madde kapsamındaki kolektif savunma taahhüdünü de yeniden teyit etti.
Ankara’da 2 gün süren zirve, 32 liderin katılımıyla tamamlandı. NATO sonuç bildirisi, savunma harcamaları, üretim kapasitesi, Ukrayna desteği, Rusya tehdidi, İran dosyası ve Hürmüz Boğazı başlıklarını aynı metinde topladı. Bildiri, ittifakın askeri caydırıcılığı daha yüksek tedarik ve daha entegre teknoloji altyapısıyla güçlendireceğini ortaya koydu.
NATO, Avrupa müttefikleri ve Kanada’nın 2025 yılında temel savunma gereksinimlerine yönelik yatırımlarını 139 milyar dolardan fazla artırdığını bildirdi. Liderler, bu yatırımların askeri kabiliyetleri geliştirirken sanayi tabanını ve dayanıklılığı da güçlendirdiğini vurguladı. Savunma sanayi, zirvenin ekonomik etkisi en yüksek başlığı haline geldi.
Sanayi kapasitesi ittifakın ana gündemine yerleşti
NATO sonuç bildirisi, müttefiklerin savunma üretiminde daha geniş ve hızlı bir kapasite hedeflediğini gösterdi. İttifak, 50 milyar doları aşan yeni tedarik duyurusuyla savunma sanayisine doğrudan talep sinyali verdi. Üretim, tedarik zinciri, mühimmat, hava savunma ve ileri teknoloji yatırımları yeni dönemin öncelikli alanları arasında yer aldı.
Müttefikler, savunma ticareti önündeki engelleri azaltma yönünde çalışmayı sürdürecek. NATO, ortaklık ağlarını kullanarak savunma sanayi derinliğini ve işbirliğini artırmayı hedefliyor. Dolayısıyla bildirinin ekonomik boyutu yalnızca askeri harcamalarla sınırlı kalmıyor.
Savunma şirketleri açısından ana tema, sipariş görünürlüğünün güçlenmesi oldu. Uzun vadeli tedarik programları, üretim planlaması ve kapasite yatırımı için daha net bir çerçeve sunuyor. Avrupa, Kanada ve ABD arasındaki görev paylaşımı da savunma sanayi zincirlerinde yeni işbirliği alanları yaratabilir.
Ukrayna desteği 2026 için 70 milyar avroya çıktı
NATO, Ukrayna’nın transatlantik güvenliğe katkı sağladığını belirtti. Müttefikler, Ukrayna’nın özgürlüğü, egemenliği ve toprak bütünlüğüne desteği sürdüreceklerini açıkladı. Avrupa müttefikleri ve Kanada, Ukrayna’ya sağlanan güvenlik yardımının büyük bölümünü ikili ve çok taraflı kanallarla finanse ediyor.
NATO sonuç bildirisi, 2026 yılı için Ukrayna’ya 70 milyar avro askeri teçhizat, yardım ve eğitim taahhüdü içeriyor. Müttefikler, 2027 yılında en az eşdeğer destek seviyelerini koruma yönündeki egemen taahhütlerini de teyit etti. Bu ölçek, Ukrayna dosyasının NATO bütçe ve tedarik planlamasında merkezi konumunu koruduğunu gösteriyor.
İttifak, Avrupa Birliği’nin Ukrayna Destek Kredisi yoluyla çok yıllı fon sağlama kararını da olumlu karşıladı. Çok yıllı finansman yaklaşımı, askeri yardımın daha öngörülebilir hale gelmesini amaçlıyor. Uzun vadeli destek yapısı, savunma üreticileri için planlama ufkunu genişletebilir.
NATO bildirisinde Rusya ve terörizm uzun vadeli tehdit olarak kaldı
NATO, Rusya’yı Avrupa-Atlantik güvenliği ve istikrarı için uzun vadeli tehdit olarak tanımlamayı sürdürdü. Bildiri, terörizmi de ittifakın karşı koymaya devam edeceği süregelen tehditler arasında saydı. Müttefikler, caydırıcılık ve savunmada 360 derecelik yaklaşımı koruyacaklarını belirtti.
Liderler, Washington Antlaşması’nın 5. Maddesi uyarınca kolektif savunma bağlılığını yineledi. Bir müttefike yapılan saldırının tüm müttefiklere yapılmış saldırı sayılacağı ilkesi metnin ana siyasi çerçevesini oluşturdu. Transatlantik bağ, bildiride güvenlik ve dayanıklılık mimarisinin temel unsuru olarak yer aldı.
NATO, savunma yapılanmasını nükleer, konvansiyonel ve füze savunma kabiliyetlerinin uygun bileşimi üzerine kuruyor. Uzay ve siber varlıklar, caydırıcılık mimarisinin tamamlayıcı unsurları arasında gösterildi. İttifak, savaş üstünlüğünü koruma hedefini açık şekilde sürdürdü.
Yapay zeka ve savaş bulutu yeni kabiliyet alanı oldu
NATO sonuç bildirisi, modernize edilmiş ittifak hedefini ileri teknoloji yatırımlarıyla ilişkilendirdi. Müttefikler, derin hassas vuruş, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler ve istihbarat kabiliyetlerine yatırım yapacak. En son teknolojiler, yeni savunma planlamasının merkezi unsuruna dönüştü.
İttifak, birlikte çalışabilir bir transatlantik savaş bulutu geliştirme hedefini de metne dahil etti. Güçlü yapay zeka modellerinin benimsenmesi, komuta, kontrol, veri işleme ve karar destek süreçlerinde yeni bir aşamaya işaret ediyor. Bu alanlar, savunma teknolojisi şirketleri için uzun vadeli talep yaratabilir.
Avrupa müttefikleri ve Kanada, ABD ile birlikte çalışarak ittifak savunmasında daha büyük sorumluluk üstlenecek. Sorumluluk paylaşımı, NATO’nun savunma kapasitesini genişletirken Avrupa savunma sanayiinin rolünü artırabilir. Ankara bildirisi, daha güçlü Avrupa ve daha güçlü NATO hedeflerini aynı stratejik hatta yerleştirdi.
İran ve Hürmüz Boğazı NATO bildirisinde yer aldı
NATO, İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineledi. Müttefikler, İran’a Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne tam saygı gösterme çağrısı yaptı. Enerji taşımacılığı açısından kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı, bildirinin küresel güvenlik boyutunu öne çıkardı.
İttifak, stratejik rekabet, yaygın istikrarsızlık, hibrit tehditler ve tekrarlayan şoklara uyum sağlamayı sürdüreceğini açıkladı. Bu çerçeve, NATO’nun yalnızca Avrupa güvenliğiyle sınırlı bir gündem yürütmediğini gösteriyor. Orta Doğu, enerji güvenliği ve deniz ticaret yolları da ittifakın risk haritasında kalıyor.
Ankara zirvesi, savunma harcamaları ve tedarik kapasitesiyle finansal piyasaların da izlediği bir güvenlik gündemi yarattı. 50 milyar doları aşan yeni tedarik, savunma sanayi hisseleri ve kamu bütçeleri açısından takip edilecek. 70 milyar avroluk Ukrayna taahhüdü ise 2026 ve 2027 döneminde Avrupa güvenlik finansmanını şekillendirecek.
Ankara zirvesi sonuç bildirisi
1 – Biz, Kuzey Atlantik İttifakı Devlet ve Hükümet Başkanları olarak, Washington Antlaşması’nın 5. Maddesi uyarınca kolektif savunmamıza ve transatlantik bağa olan güçlü bağlılığımızı yeniden teyit etmek üzere Ankara’da toplandık. Bir müttefike yapılan saldırı, tüm müttefiklere yapılmış saldırıdır. Birliğimiz, dayanışmamız ve kolektif gücümüz, özgür ve demokratik uluslardan oluşan ittifakımızdaki 1 milyar vatandaş için barış, güvenlik ve refahın temeli olmaya devam etmektedir. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derecelik yaklaşımımıza bağlılığımızı sürdürüyoruz.
2 – Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliği ve istikrarına yönelik uzun vadeli tehdidine ve terörizmin süregelen tehdidine karşı koymak amacıyla müttefikler Lahey savunma taahhüdünü yerine getiriyor. Avrupa müttefikleri ve Kanada, 2025 yılında temel savunma gereksinimlerine yönelik yatırımlarını 139 milyar dolardan fazla artırdı. Yatırımlarımız, ihtiyaç duyduğumuz kabiliyetleri sağlarken sanayi tabanımızı ve dayanıklılığımızı da güçlendiriyor. Bugün Ankara’da, 50 milyar dolardan fazla yeni tedarik duyuruyoruz. Kolektif üretim kapasitesini genişletmeyi ve inovasyonu hızlandırmak için sanayi ile birlikte çalışmayı taahhüt ediyoruz. Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırmak ve NATO’nun ortaklıklarından yararlanarak savunma sanayi derinliğini ve işbirliğini en üst düzeye çıkarmak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz.
3 – Geleceği inşa ediyoruz. Daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa ve modernize edilmiş bir ittifak hedefliyoruz. Avrupa müttefikleri ve Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ile birlikte çalışarak ittifakın savunması için daha büyük sorumluluk üstleniyor. NATO’nun caydırıcılığı ve savunması, uzay ve siber varlıklarla desteklenen nükleer, konvansiyonel ve füze savunma kabiliyetlerinin uygun bileşimine dayanıyor. Savaş üstünlüğümüzü korumaya kararlıyız. Silahlı kuvvetlerimizi konuşlandırma, destekleme ve sürdürebilme kapasitemize yatırım yapıyoruz. Derin hassas vuruş, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler, en ileri teknolojiler ve istihbarat kabiliyetleri dahil olmak üzere tüm alanlarda kabiliyet hedeflerimizi gerçekleştirmeyi amaçlıyoruz. Birlikte çalışabilir bir transatlantik savaş bulutu geliştiriyor ve güçlü yapay zeka modellerini benimsiyoruz.
4 – Ukrayna, transatlantik güvenliğe katkı sağlamaktadır. Müttefikler, Ukrayna’nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmasına yönelik kararlı desteklerinde birlik içindedir. Avrupa müttefikleri ve Kanada, Ukrayna’ya sağlanan güvenlik yardımının büyük çoğunluğunu ikili ve çok taraflı yollarla finanse etmektedir. Müttefikler, bu desteğin adil, öngörülebilir ve uzun vadede sürdürülebilir olması gerektiğini vurgulamaktadır. Müttefikler, 2026 yılı için Ukrayna’ya 70 milyar avro askeri teçhizat, yardım ve eğitim taahhüt etmektedir. Ayrıca 2027 yılında en az eşdeğer seviyeleri sürdürmeye yönelik egemen taahhütlerini teyit etmektedir. Bu amaçla, Avrupa Birliği’nin Ukrayna Destek Kredisi aracılığıyla Ukrayna’ya çok yıllı finansman sağlama kararını memnuniyetle karşılıyoruz.
5 – İttifak, daha geniş güvenlik ortamımızı tanımlayan stratejik rekabete, yaygın istikrarsızlığa, hibrit tehditlere ve tekrarlayan şoklara yanıt vermeye ve uyum sağlamaya devam etmektedir. Müttefikler, İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yinelemekte ve İran’a Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne tam olarak saygı gösterme çağrısı yapmaktadır.
6 – Türkiye’nin bize gösterdiği cömert misafirperverlik için teşekkürlerimizi ifade ediyoruz. Bir sonraki toplantımızı bekliyoruz.
