Fed yetkilileri bu hafta iki günlük kritik politika toplantısı için bir araya gelirken, İran savaşıyla tetiklenen petrol şoku banka içindeki faiz rotasına dair görüş ayrılıklarını derinleştiriyor. Küresel enerji piyasalarındaki bu ani dalgalanma, ABD merkez bankasının enflasyonla mücadelesinde hesapta olmayan yeni bir belirsizlik katmanı oluşturdu.
Kansas City Fed’in uzun dönemli yöneticilerinden Esther George, kurumun faiz indirimlerine ne zaman başlayabileceği konusuna saplanıp kalmaması gerektiğini savundu. George, enflasyonun izleyeceği yolun ve diğer temel ekonomik göstergelerin halihazırda büyük bir belirsizlik barındırdığını ifade etti.
Petrol fiyatları Fed karar mekanizmasını zorluyor
Banka içinde sadece birkaç hafta önce temel tartışma, faiz oranlarının “nötr seviye” olarak adlandırılan ve ekonomiyi ne canlandıran ne de yavaşlatan noktadan ne kadar uzakta olduğu üzerine kuruluydu. Yetkililer, vergi iadeleri ve düşük enerji maliyetleriyle desteklenen bir ekonomik seyri takip ediyordu.
Fed, geçtiğimiz sonbaharda istihdam piyasasını koruma altına almak amacıyla faizlerde üç kez indirime gitmişti. Jerome Powell, o dönemde bankanın nötr faiz tahminleri dahilinde güvenli bir bölgede hareket ettiğini dile getirmişti.
Enflasyon hedefin üzerinde seyretmeye devam ediyor
Bugün ise tablo kökten değişiyor ve bu değişim büyük ölçüde İran’daki savaşın ne kadar süreceğine endeksli kalıyor. Trump, bölgedeki askeri harekatın henüz tamamlanmadığını ancak savaşın çok yakında sona erebileceğine dair karışık sinyaller verdi.
Esther George, jeopolitik kriz kısa sürede çözülse dahi yüksek enerji fiyatlarının tortularının sonbahar aylarına kadar ekonomide hissedileceğini vurguladı. Tüketici harcamalarının büyümenin yüzde 70’ini oluşturduğu ABD’de, bu baskının harcamalarda ani bir geri çekilmeye yol açabileceği uyarısında bulundu.
ABD ekonomisinin enerji bağımsızlığı tartışılıyor
Enflasyon, Fed’in yüzde 2’lik hedefinin üzerinde beşinci yılını doldururken, son petrol şoku bu yapışkan süreci daha da karmaşık hale getirdi. Gıda ve enerjinin dışarıda bırakıldığı çekirdek enflasyon verileri, yılın ilk döneminde yüzde 3,1 seviyesinde kalarak beklentilerin üzerinde bir direnç gösterdi.
Wilmington Trust Başekonomisti Luke Tilley, Fed içindeki tartışmaların “daha destekleyici” bir para politikasına ihtiyaç olup olmadığı noktasına evrilebileceğini öngörüyor. Tilley, petrolün varil başına 100 dolar seviyesinde üç ay boyunca kalmasının ekonomiyi resesyona sürükleme riski taşıdığını belirtti.
St. Louis Fed’in eski yöneticisi ve şu an Purdue Üniversitesi bünyesindeki Mitch Daniels İşletme Okulu Dekanı olan Jim Bullard ise daha soğukkanlı bir yaklaşım sergiliyor. ABD’nin net bir enerji ihracatçısı haline geldiğini hatırlatan Bullard, ülkenin bu şoklara karşı geçmişe oranla çok daha dirençli olduğunu ifade etti.
Piyasalar, Çarşamba günü Fed’in faizleri yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bırakmasını bekliyor. Yatırımcıların asıl odak noktası ise yetkililerin gelecekteki faiz rotasını çizen ve “noktasal grafik” olarak bilinen üç aylık projeksiyonlar olacak.
Enerji fiyatlarındaki bu arz yönlü şokun geçici mi yoksa kalıcı bir enflasyonist baskı mı yaratacağı sorusu, Fed’in sadece bu haftaki kararını değil, yılın geri kalanındaki tüm stratejisini belirleyecek gibi görünüyor.
