Washington’da düzenlenen Barış Kurulu toplantısında konuşan Trump, Tahran yönetimine nükleer program konusunda “anlamlı” bir anlaşmaya varması için 10 gün süre tanıdı. Bölgedeki yoğun askeri yığınakla tırmanan ABD-İran gerilimi, küresel enerji yollarını ve jeopolitik dengeleri sarsmaya devam ediyor.
Trump, müzakerelerin iyi gittiğini söylese de Tahran’ın kısa süre içinde masaya oturması gerektiğini belirtti. Aksi takdirde askeri müdahale sinyali veren Trump, önümüzdeki 10 gün içinde neler olacağının netleşeceğini uyardı.
ABD-İran gerilimi ve Trump tarafından yapılan askeri uyarılar
ABD ile İran arasında nükleer program üzerinden yürütülen görüşmelerde tarafların uzlaşmaktan uzak olması petrol fiyatlarını yukarı çekti. Yaşanan bu ABD-İran gerilimi dolayısıyla Umman Körfezi’ndeki İran deniz tatbikatlarına bir Rus savaş gemisi katıldı.
Trump, geçtiğimiz Haziran ayında gerçekleştirilen hava saldırılarına atıfta bulunarak İran’ın nükleer potansiyelinin büyük oranda yok edildiğini iddia etti. O dönemde ABD ve İsrail, İran’a ait nükleer tesisler ile bazı askeri noktaları bombalamıştı.
Washington yönetimi, bölgedeki askeri varlığını uçak gemileri ve jetlerle takviye ederek hazırlıklarını hızlandırdı. ABD-İran gerilimi hakkında bir açıklama yapan Rusya ise bölgedeki tansiyonun “eşi benzeri görülmemiş” bir seviyeye ulaştığını belirtti.
Nükleer program müzakerelerinde uzlaşılamayan kırmızı çizgiler
Trump, Tahran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve uzun menzilli balistik füze programından vazgeçmesini talep etti. taraflar arasınd gerilim tırmanırken İran tarafı, füze cephaneliğine yönelik herhangi bir kısıtlamayı “kırmızı çizgi” olarak tanımladı.
Uydu görüntüleri, geçtiğimiz yazdan bu yana İran’ın nükleer ve füze sahalarını onararak güçlendirdiğini ortaya koydu. Tahran yönetimi, nükleer çalışmalarının tamamen barışçıl amaçlar taşıdığı konusundaki ısrarını bugün de sürdürdü.
Uluslararası toplumda yükselen savaş endişesi
Polonya, tırmanan ABD-İran gerilimi nedeniyle vatandaşlarına İran’ı derhal terk etmeleri çağrısında bulunan son Avrupa ülkesi oldu. Polonya Başbakanı Donald Tusk, vatandaşlarının tahliye için sadece birkaç saati kalmış olabileceğini ifade etti.
Trump, geçtiğimiz Ocak ayında İran’daki protestoların sert bir şekilde bastırılmasının ardından saldırı tehditlerini yeniden gündeme taşıdı. Mevcut ABD-İran gerilimi sonucunda binlerce kişinin hayatını kaybettiği protestolar, diplomatik köprülerin tamamen atılmasına yol açtı.
Mevcut tablo, taraflar arasındaki uçurumun derinleştiğini ve askeri çözüm seçeneğinin masada her zamankinden daha güçlü durduğunu gösteriyor. Bölgedeki askeri tahkimat, 2026 yılının ilk aylarında Orta Doğu’da yeni bir çatışma riskini en üst seviyeye çıkardı.
