ABD Başkanı Trump, İran ile devam eden savaşın “yakın zamanda” sona ereceğine dair güvenini dile getirdi. Beyaz Saray önünde gazetecilere açıklamalarda bulunan Trump, iki ülke arasındaki müzakerelerin olumlu seyrettiğini ve hafta sonu yeni bir görüşme yapılabileceğini belirtti.
Anlaşmanın Pakistan’ın başkenti İslamabad’da imzalanabileceğini ifade eden Trump, bu durumun gerçekleşmesi halinde törene bizzat katılabileceğini vurguladı. Trump, İran’ın bir anlaşma istediğini ve bu nedenle ateşkesin uzatılmasına gerek kalmayabileceğini dile getirdi.
İran ile müzakerelerde Pakistan arabuluculuğu öne çıkıyor
Müzakere sürecinde arabuluculuk yapan Pakistanlı kaynaklar, gizli diplomasi yürütülen görüşmelerde önemli ilerleme kaydedildiğini bildirdi. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in Çarşamba gününden bu yana Tahran’da temaslarda bulunduğu ve kritik konularda uzlaşma sağladığı belirtildi.
Tarafların öncelikle bir mutabakat zaptı imzalayacağı, 60 gün içinde ise kapsamlı bir anlaşmaya varılacağı aktarıldı. Teknik ayrıntıların daha sonra netleşeceği ifade edilirken, her iki tarafın da prensipte el sıkıştığı vurgulandı.
Trump açıklamaları ile petrol piyasaları ve küresel ekonomi rahat bir nefes aldı
İran ile anlaşma sağlanacağı yönündeki beklentiler, küresel petrol piyasalarında fiyatların gerilemesine neden oldu. Brent petrol vadeli işlemleri 98,17 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas tipi ham petrol 93,47 dolar seviyesine çekildi.
Asya borsaları ise Orta Doğu’daki çatışmanın sona erebileceği iyimserliğiyle haftayı güçlü kazançlarla kapattı. Japonya’nın Nikkei endeksi, Perşembe günü ulaştığı rekor seviyenin ardından hafif bir kâr satışı yaşasa da savaş öncesi seviyelerini korudu.
Hürmüz Boğazı ve deniz güvenliği için kritik zirve
Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine kapalı kalması küresel tedarik zinciri üzerindeki baskısını sürdürdü. Fransa ve İngiltere, bölgede seyrüsefer serbestisinin yeniden tesisi için yaklaşık 40 ülkenin katılacağı bir toplantıya başkanlık etme kararı aldı.
Washington’ın İran limanlarına yönelik uyguladığı abluka nedeniyle Çin’e giden günlük yaklaşık 2 milyon varil petrolün sevkiyatı durma noktasına gelmişti. Savaş öncesinde günde 130’dan fazla geminin geçtiği boğazdan şu an sadece çok az sayıda tanker geçiş yapabiliyor.
Lübnan’da ateşkes süreci ve bölgesel dengeler
İran ile yürütülen diplomatik temasların bir parçası olarak Lübnan’da on günlük bir ateşkes yürürlüğe girdi. Trump, İsrail Başbakanı Netanyahu ve Lübnanlı mevkidaşı Joseph Aoun ile görüştüğünü, her iki lideri de Beyaz Saray’a davet etmeyi planladığını açıkladı.
Hizbullah’a ateşkes kurallarına uyma çağrısı yapan Trump, bölgede artık ölümlerin son bulması gerektiğini vurguladı. Lübnan ordusu, ateşkesin başlamasıyla Beyrut sokaklarında kutlama silahlarının duyulduğunu ancak İsrail’in bazı güney köylerine yönelik topçu tacizlerinin sürdüğünü bildirdi.
Trump ve İran arasındaNükleer program konusunda uzlaşma aranıyor
İslamabad’daki görüşmelerde İran’ın nükleer hedefleri en önemli düğüm noktası olmaya devam etti. ABD, nükleer faaliyetlerin 20 yıl süreyle durdurulmasını talep ederken, İran’ın daha kısa süreli bir moratoryum teklif ettiği kaydedildi.
Ancak Trump, İran’ın 20 yıldan fazla bir süre nükleer silaha sahip olmama sözü verdiğini iddia etti. İran tarafının, yaptırımların kaldırılması karşılığında elindeki yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmını ülke dışına çıkarma seçeneğini değerlendirdiği belirtildi.
Gelişmeler, hem bölgesel barış hem de küresel enerji güvenliği açısından belirleyici bir dönemece girildiğini gösteriyor. Trump tarafından sergilenen bu diplomatik hamle, yaklaşan ara seçimler öncesinde iç politikadaki baskıyı hafifletme potansiyeli taşıyor.
