Borsa İstanbul’da ilk baskı ulaştırmada görülebilir
BIST 100 Endeksi cuma günü yüzde 1,53 yükselerek 14 bin 321,19 puandan kapandı. Hürmüz Boğazı’ndaki yeni gerilim, pazartesi açılışında küresel risk iştahı ve enerji maliyetleri üzerinden takip edilecek.
THYAO ve PGSUS açısından petrol fiyatlarındaki yükseliş, jet yakıtı maliyetlerini artırma riski taşıyor. Şirketlerin yakıt riskinden korunma işlemleri kısa vadeli etkiyi azaltabilse de petrolün kalıcı biçimde yüksek seyretmesi maliyet beklentilerini olumsuz etkileyebilir.
Hürmüz çevresindeki hava sahası kısıtlamaları ve uçuş rotalarının uzaması da havacılık şirketleri açısından yakıt tüketimi ve operasyon giderlerini artırabilecek başlıklar arasında bulunuyor.
Bankacılık ve holding hisselerinde ise doğrudan petrol maliyetinden çok, yabancı yatırımcıların risk iştahı ile Türkiye’nin enflasyon ve cari denge beklentileri belirleyici olacak.
Hürmüz Boğazı krizinde TUPRS ve PETKM için farklı denge
TUPRS açısından petrol fiyatının yükselmesi tek başına olumlu veya olumsuz sonuç üretmiyor. Ham petrol maliyeti, ürün fiyatları, Akdeniz rafineri marjları, stok etkisi ve tedarik sürekliliği birlikte değerlendirilecek.
Ham petrol fiyatlarının ürün fiyatlarından daha hızlı yükselmesi rafineri marjlarını sıkıştırabilir. Ürün fiyatlarının aynı ölçüde yükselmesi ve stok kazancı oluşması ise bilanço etkisini dengeleyebilir.
PETKM tarafında petrol ve nafta maliyetlerindeki yükseliş yakından izlenecek. Şirketin ürettiği petrokimya ürünlerinin fiyatları aynı hızla artmazsa ham madde maliyetindeki yükseliş marjları baskılayabilir.
Enerji yoğun sanayi şirketlerinde de petrol, doğal gaz ve elektrik maliyetleri üzerinden seçici fiyatlama görülebilir.
Pazartesi sabahı dört gösterge izlenecek
Piyasalar açılmadan önce Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısı ve gemilerin otomatik takip sistemlerinde görülen hareketlilik takip edilecek. İran’ın kapatma açıklamasının sahada ne ölçüde uygulandığı ilk olarak bu verilerden anlaşılacak.
İkinci gösterge Brent petrolün Asya işlemlerindeki açılışı olacak. Sert fiyat hareketinin korunması, Avrupa ve Türkiye piyasalarında enerji maliyeti endişesini artırabilir.
ABD veya İran’dan yeni saldırı açıklaması gelmesi ve enerji altyapısının hedef alınması risk algısını daha da bozabilir. Diplomatik temasların yeniden başlaması ise ilk yükselişlerin sınırlanmasına yol açabilir.
Pazartesi fiyatlamasında izlenecek dört temel başlık Hürmüz’de fiilî gemi geçişleri, Brent petrol, dolar ve ABD tahvil faizleri olacak.
