Trump, Hürmüz Boğazı’nda hedef alınan her gemi için İran’daki bir köprü ya da elektrik santralinin vurulacağını söyledi. İranlı askerî kaynak ise bölgedeki ABD bağlantılı enerji tesisleri ve altyapıya aynı şekilde karşılık verileceğini açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda bir gemiye füze, roket, insansız hava aracı veya başka bir silahla ateş açması halinde İran’daki bir köprü ya da elektrik santralinin vurulacağını açıkladı.
Trump, başkent Tahran’ın içinde veya yakınında bulunan altyapı tesislerinin de hedef alınabileceğini söyledi. Açıklama, Washington’ın olası karşılığını askerî hedeflerin ötesine taşıyarak ulaşım ve enerji altyapısını da kapsayan yeni bir eşik oluşturdu.
İran’dan Trump’ın tehdidine doğrudan yanıt gecikmedi. Tasnim Haber Ajansı’na konuşan İranlı bir askerî kaynak, İran altyapısının hedef alınması halinde bölgedeki köprüler, altyapı tesisleri ve ABD çıkarlarının bulunduğu enerji noktalarının vurulacağını bildirdi.
Tahran misilleme tehdidinde bulundu
Kimliği açıklanmayan İranlı askerî kaynak, ABD’nin İran’daki bir köprüye veya elektrik santraline saldırması halinde İran Silahlı Kuvvetlerinin aynı yöntemle karşılık vereceğini söyledi.
Açıklamada, bölgedeki altyapı tesisleri ile ABD’nin doğrudan veya dolaylı çıkarlarının bulunduğu enerji varlıklarının hedef alınabileceği belirtildi. İran’ın yanıtı, olası saldırının yalnızca ABD askerî üsleriyle sınırlı kalmayabileceği mesajını verdi.
Kaynak, son 10 günde yaşanan gelişmelerin İran’ın seçtiği noktaları vurma kapasitesini ortaya koyduğunu savundu. Trump’ın yeni bir saldırı kararı alması halinde bunun Washington açısından sonuçsuz kalmayacağını ileri sürdü.
Hürmüz’de kontrol mesajı
İranlı askerî kaynak, Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğini kullanma konusunda kararlı olduğunu ve stratejik su yolunun yeniden İran’a karşı bir tehdit unsuruna dönüşmesine izin verilmeyeceğini söyledi.
Açıklamaya göre ticari gemilerin geçişi, İran ile koordinasyon kurulması ve Tahran’ın belirlediği düzenlemelere uyulması halinde güvenli biçimde sürdürülebilecek. İran, boğazın kontrolüne ilişkin mevcut tutumundan vazgeçmeyeceğini bildirdi.
Washington ise Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik saldırıların sona ermesini ve deniz taşımacılığının İran’ın müdahalesi olmadan sürmesini istiyor. Tarafların boğazın yönetimine ilişkin karşıt tutumları, çatışmanın merkezindeki anlaşmazlığı derinleştiriyor.
Enerji altyapısı risk altında
Karşılıklı açıklamalar, savaşın askerî tesislerden bölgesel enerji ve ulaşım altyapısına genişleyebileceği endişesini artırdı. İran’ın karşılık tehdidi, Körfez ülkelerindeki enerji tesislerini ve ABD’nin bölgede çıkar sahibi olduğu altyapı varlıklarını potansiyel risk alanına taşıdı.
Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerinin petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatında kullandığı en önemli geçiş noktalarından biri. Boğazdaki saldırılar, tanker trafiğinin yavaşlamasına, gemilerin rota değiştirmesine ve sigorta maliyetlerinin yükselmesine yol açabilir.
Elektrik santralleri, köprüler ve enerji terminallerinin karşılıklı olarak hedef gösterilmesi, petrol arzına yönelik risk primini de büyütebilir. Piyasalar açısından yalnızca gemi geçişleri değil, bölgedeki üretim, depolama ve ihracat altyapısının güvenliği de izlenecek.
Diplomasi alanı daralıyor
Karşılıklı altyapı tehditleri, ABD ile İran arasında ateşkes ve müzakere arayışlarının sürdüğü bir dönemde geldi. Washington, İran’ın görüşmelerde ciddi davranmadığını savunurken Tahran, Hürmüz Boğazı üzerindeki denetimini müzakere konusu yapmaya yanaşmıyor.
Trump’ın açıklaması ile İranlı askerî kaynağın yanıtı arasında kısa bir süre bulunması, iki tarafın da altyapı saldırısına karşılık verme eşiğini kamuoyu önünde ilan ettiğini gösterdi.
Bundan sonraki süreçte İran’ın isimsiz askerî kaynağın açıklamasını resmî bir kurum üzerinden teyit edip etmeyeceği, ABD’nin tehdidi askerî planlamaya dönüştürüp dönüştürmeyeceği ve Hürmüz’de yeni bir geminin hedef alınıp alınmayacağı izlenecek.
