Washington‘dan Londra’ya ve Cakarta’ya kadar merkez bankaları, ABD ile İran arasında iki haftayı aşkın süredir devam eden çatışmaların ekonomik hasarını değerlendirmeye başlıyor. Küresel piyasalar bu gelişmelerin ardından oldukça temkinli adımlar atıyor. Yatırımcıların gözü kulağı önümüzdeki günlerde açıklanacak kritik kararlara çevriliyor.
Önümüzdeki hafta alınacak kararlar, yeni bir enflasyon şoku ihtimalinin yatırımcıları tedirgin ettiğini doğruluyor. Dünyanın en çok işlem gören para birimlerine yön veren merkez bankaları artan temkini beraberinde getiriyor. Yediler Grubu üyelerinin tamamını kapsayan bu toplantılar büyük bir önem taşıyor. Ekonomik belirsizlikler, karar alıcıların masasında en büyük gündem maddesi olarak duruyor.
Merkez bankaları faiz indirim olasılıklarını sorguluyor
ABD’de faiz indirimi beklentileri giderek eriyor. İngiltere ve Euro Bölgesi‘nde ise yılın ilerleyen dönemleri için olası faiz artışları şimdiden fiyatlanıyor. Politika yapıcılar, bu tür piyasa beklentilerinin ne ölçüde haklı olduğunu açıklamak zorunda kalacak. Merkez bankaları iletişim stratejilerini yeniden gözden geçiriyor.
Bloomberg ekonomistlerine göre merkez bankaları cephesinde durum savaşın nasıl evrileceğine bağlılık gösteriyor. Savaş kısa sürerse işsizlik oranının yükseleceği ve çekirdek enflasyonun soğuyacağı öngörülüyor. Bu durumun bu yıl faiz indirimlerine olanak tanıması bekleniyor. Çatışmalar uzarsa ve enerji fiyatları yüksek kalırsa hesaplar tamamen zorlaşıyor.
Trump politikaları piyasaları yeniden sarsıyor
İran savaşı, Trump’ın politikalarının küresel piyasaları bir yıldan kısa bir süre içinde ikinci kez sarsmasına neden oldu. Trump, Nisan ayında küresel ticareti yeniden şekillendirmek amacıyla gümrük tarifeleri uygulamıştı. Bu belirsizlik ve risk deneyimi, önümüzdeki aylarda sinirlerin gergin kalmasını sağlıyor. Merkez bankaları bu öngörülemezlik karşısında kalkanlarını indirmiyor.
ABD Merkez Bankası’nın 17-18 Mart’taki toplantısında faiz oranlarını sabit tutması bekleniyor. Ancak son günlerde bu sabit tutma senaryosu ağır bir darbe aldı. İşgücü piyasasındaki sarsıntılar ve Orta Doğu’daki savaş petrol fiyatlarını yukarı çekti. Petrol fiyatları sert bir yükseliş yaşadı.
Fed ikili görev açmazında kalıyor
Bu tablo, Fed’in hedeflerini çatıştırıyor. Kararlar en azından kısa vadede faiz görünümünü gölgeliyor. Fed yetkilileri toplanırken, hükümet Çarşamba sabahı Şubat ayı üretici fiyat endeksini açıklayacak. Ekonomistler, toptan eşya maliyetlerinde Ocak ayına kıyasla daha küçük bir artış öngörüyor.
Hizmet fiyatları Ocak ayında hızla tırmanmıştı. Önümüzdeki hafta açıklanacak diğer ekonomik veriler arasında Şubat ayı sanayi üretimi ve Ocak ayı yeni konut satışları yer alıyor. Merkez bankaları büyüme ve enflasyon verilerini aynı anda tartıya koyuyor. Piyasalar gelecek her veriyi büyük bir hassasiyetle yorumluyor.
Avrupa faizleri sabit kalıyor
Frankfurt’taki yetkililerin Perşembe günü mevduat faizini değiştirmemesi bekleniyor. Ancak Orta Doğu krizi, Avrupa Merkez Bankası politikasını sarsıyor. Başkan Christine Lagarde ve meslektaşları daha önce güvenli bir bölgede bulunduklarını iddia etmişti. Enerji fiyatlarındaki sıçrama, faiz artırımı beklentilerini güçlendiriyor.
Yönetim Konseyi, enflasyon risklerinin nasıl değiştiğini açıklama sorumluluğunu taşıyor. Yatırımcılar, mevcut enerji şoku ile geçmişteki krizler arasında paralellikler kuruyor. Avrupa Merkez Bankası 2022 yılında piyasa baskısına inatla direnmişti. Merkez bankaları geçmişteki hataları tekrarlamaktan kaçınmak için büyük bir çaba sarf ediyor.
Japonya Merkez Bankası normalleşme mesajı veriyor
Japonya Merkez Bankası‘nın Perşembe günü gösterge faiz oranını sabit tutması bekleniyor. Banka, politika normalleşmesi yolunda kaldığına dair piyasalara güvence veriyor. Başkan Kazuo Ueda, gelişmeleri yakından izleme ihtiyacını vurguluyor. Ülke Orta Doğu’dan ithal ettiği petrole yoğun bir şekilde bağımlı kalıyor.
Yüksek ham petrol fiyatlarının sürmesi Japonya ekonomisine zarar verme potansiyeli taşıyor. Aynı zamanda güçlü enflasyonist baskıları da beraberinde getiriyor. Politika yapıcılar, aşırı güvercin bir ton kullanmaları halinde yenin daha da zayıflaması riskini değerlendiriyor. Para birimi Cuma günü dolar karşısında 2024’ten bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Merkez Bankaları ve yatırımcılar faiz kararları ihtimalini ölçüyor
Yatırımcılar, merkez bankaları tarafından Nisan ayına kadar atılacak adımları dikkatle izliyor. İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey, geçen ay faiz indirimi ihtimalinin yarı yarıya göründüğünü ifade etmişti. Ancak şimdi Perşembe günü faizlerin değişmemesi kuvvetle muhtemel duruyor. Piyasalar İngiltere’deki gelişmeleri fiyatlamaya devam ediyor.
Ekonomistler, petrol ve gaz maliyetlerindeki son artışın kalıcı olması halinde farklı bir senaryo çiziyor. Enflasyonun yüzde 2 hedefini ikiye katlayarak aşabileceği uyarısı yapılıyor. Bu riskler, yetkilileri tüketici fiyatları konusunda daha dikkatli olmaya zorluyor. İngiltere ekonomisi Ocak ayında beklenmedik bir şekilde büyümeyi başaramadı.
Kanada istihdam verilerini yakından izliyor
Kanada Merkez Bankası kararı öncesinde açıklanacak Şubat ayı enflasyon verileri kritik önem taşıyor. Veriler, politika yapıcılara önemli bir gösterge sunuyor. Orta Doğu çatışması petrol fiyatlarını yükseltmeden önceki fiyat baskıları dikkatle inceleniyor. Cuma günü açıklanan veriler, ekonominin Şubat ayında son dört yılın en yüksek iş kaybını yaşadığını gösterdi.
Manşet enflasyon merkez bankasının yüzde 2’lik hedefi civarında seyrediyor. Piyasalar, politika yapıcıların Çarşamba günü politika faizini yüzde 2,25 seviyesinde tutmasını bekliyor. Gözler, Başkan Tiff Macklem’in İran krizinin görünümü nasıl etkileyebileceğine dair vereceği sinyallere çevriliyor. Merkez bankaları iletişim kanallarını açık tutmaya çalışıyor.
İsviçre frangı müdahale ihtimalini artırıyor
İsviçre Merkez Bankası yetkilileri, frangı euro karşısında rekor seviyelere taşıyan yükselişleri sınırlamak istiyor. Politika yapıcılar, müdahale konusundaki istekliliklerini ortaya koymak için daha önce sessizliklerini bozmuştu. Perşembe günkü yılın ilk çeyreklik kararında merkez bankaları adımları yakından takip ediliyor.
Döviz piyasasına ilişkin dilde yapılacak herhangi bir değişiklik büyük önem taşıyor. Ekonomistler faiz oranının sıfırda kalacağı konusunda tamamen hemfikir görünüyor. Mevcut durum, negatif borçlanma maliyetlerine dönüş gibi daha sert bir seçeneği gerektirmiyor. Yüksek petrol fiyatları onlara hareket etme konusunda bir miktar esneklik sağlıyor.
Merkez bankaları yeni faiz patikasını belirliyor
İsveç Merkez Bankası’nın Perşembe günü gösterge faiz oranını yüzde 1,75 seviyesinde sabit bırakması bekleniyor. Ekonomi güçlenmeye devam ederken enflasyon yüzde 2 hedefinin altına iniyor. Yatırımcılar, yeni ekonomik tahminlere ve revize edilmiş faiz patikasına odaklanıyor. Orta Doğu’daki türbülansın merkez bankaları görüşlerini değiştirip değiştirmediği merak ediliyor.
Avustralya politika yapıcıları, Salı günü nakit faiz oranını belirlemeye hazırlanıyor. Mevcut oran yüzde 3,85 seviyesinde bulunuyor. Piyasalar art arda ikinci bir faiz artırımı ihtimalini güçlü bir şekilde fiyatlıyor. Avustralya Merkez Bankası, geçen ay borçlanma maliyetlerini artıran ilk büyük merkez bankası oldu.
Gelişmekte olan ekonomiler savaşın etkilerini tartıyor
Veriler dayanıklılık tablosunu pekiştirirken, İran savaşı yurt içi fiyat baskılarına ilişkin endişeleri artırıyor. Yetkililer, yeni bir faiz artırımının kredibiliteyi güçlendirip güçlendirmeyeceğini değerlendirme zorluğuyla yüzleşiyor. İran’da savaş patlak vermeden önce Brezilya Merkez Bankası’nın bir gevşeme kampanyasına başlamasına kesin gözüyle bakılmıştı.
Politika yapıcılar, Ocak ayında Mart ayında bir indirimin temel senaryoları olduğunun sinyalini vermişti. Şimdi ise merkez bankaları analistleri sadece çeyrek puanlık bir indirim bekliyor. Endonezya Merkez Bankası’nın Salı günü faiz oranını yüzde 4,75 seviyesinde sabit tutması öngörülüyor. Yetkililer, rupi istikrarını tüketici fiyatlarıyla dengeleme görevi üstleniyor.
Küresel kararlar peş peşe şekilleniyor
Rusya Merkez Bankası yetkilileri, vergi artışının ardından enflasyondaki yükselişin hafifleyip hafiflemediğini değerlendiriyor. Politika yapıcılar, son üç toplantının her birinde faiz oranından 50 baz puan kesti. Tüketici fiyatları verileri merkez bankaları kararlarından hemen önce açıklanacak. Fas, yeni başkan atamasını bekliyor.
İzlanda Merkez Bankası‘nın faiz oranını yüzde 7,5 seviyesine çıkarması bekleniyor. Çek politika yapıcılarının borçlanma maliyetlerini sabit tutması öngörülüyor. Ukrayna Merkez Bankası’nın kararının ise değişmeyen bir politikayla sonuçlanacağı tahmin ediliyor. Tayvan Merkez Bankası’nın faiz artırması beklenmiyor. Paraguay Merkez Bankası ise enflasyonun düşmesiyle farklı bir tablo sunuyor.
Merkez bankaları verileri piyasalara yön veriyor
Tüm bu veriler sadece bu haftanın piyasa hareketlerini belirlemekle kalmıyor, merkez bankaları kararları küresel ekonominin geleceğine de ışık tutuyor. Dow Jones Sanayi Endeksi ve Nasdaq Bileşik endeksi gibi göstergeler bu belirsizlikten derinden etkileniyor. Gelen istihdam ve büyüme rakamları, yıllık bazda faiz indirim döngülerinin yavaşlayabileceğine ve piyasaların enflasyon kaynaklı risklerle daha uzun süre mücadele etmek zorunda kalacağına dair güçlü bir genel trend oluşturuyor.
