Hizbullah lideri Naim Kasım, Amerika Birleşik Devletleri destekli İsrail ve Lübnan arasındaki ateşkes anlaşması şartlarını kesin bir dille reddettiklerini açıkladı. Kasım, yürütülen diplomatik müzakerelerin Lübnan adına küçük düşürücü ve sonuçsuz kaldığını belirtti. Lübnan halkının büyük bir kesiminin bu anlaşmaya karşı çıktığını vurguladı. İsrail ve Lübnan, Lübnan topraklarında Hizbullah unsurlarının yasaklanacağı pilot güvenli bölgeler oluşturulmasını içeren kırılgan bir ateşkes sürecini yenilediklerini duyurmuştu.
ABD Dışişleri Bakanlığı çarşamba günü üç ülkenin ortak bildirisini yayımladı. Bildiri, mutabakatın tamamen Hizbullah tarafının çatışmaları durdurmasına bağlı olduğunu gösteriyor. Örgüt lideri Kasım ise perşembe günü yaptığı açıklamada güney cephesinden çekilmeyi içeren bu planı bir teslimiyet anlaşması olarak nitelendirdi. Beyrut banliyölerindeki yerel esnaf da tek taraflı bir ateşkesin kalıcı olamayacağını ifade ediyor.
Hizbullah kontrolündeki bölgeler ve askeri tahliye planı detaylandırılıyor
Washington’da yapılan dördüncü tur müzakerelerin ardından varılan uzlaşı, Hizbullah unsurlarının Litani Nehri’nin kuzeyine çekilmesini şart koşuyor. İsrail kara güçleri halen sınır ile nehir arasındaki yaklaşık 30 kilometrelik alanı kontrol altında tutuyor. Amerika Birleşik Devletleri, Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nin bu bölgelerde tam kontrol sağlaması amacıyla idari rehberlik sunacak. Hazırlanan taslak metin, devlet dışı aktörlerin bölgeden tamamen dışlanmasını hedeflese de herhangi bir harita içermiyor.
Lübnan hükümeti pazartesi günü ilan edilen kısmi ateşkesin detaylarını paylaştı. Plan kapsamında İsrail Beyrut’u bombalamayı durduracak, Hizbullah ise İsrail topraklarına saldırmayacaktı. Tarafların temsilcileri kapsamlı bir anlaşmaya varmak amacıyla 22 Haziran tarihinde yeniden bir araya gelecek. Lübnan Genelkurmay Başkanı Joseph Aoun, tarafların son onayı vermesinin ardından ateşkesin 24 saat içinde yürürlüğe girebileceğini ifade etti.
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise bölgedeki askeri altyapıyı imha edene kadar operasyonların süreceğini açıkladı. Lübnan medyası perşembe günü güney bölgelerinde çok sayıda İsrail hava saldırısı gerçekleştiğini bildirdi. Ulusal Haber Ajansı, Bekaa Vadisi’ndeki Sohmor kasabasına düzenlenen hava taarruzlarında 5 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Sur şehri yakınlarındaki Maaroub kasabasında ise bir motosikletin hedef alınması sonucu 1 kişi yaşamını yitirdi.
Hizbullah mevzilerinde çatışmalar sahada ve uluslararası hatta sürüyor
Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü, Marjayoun yakınlarındaki mevzilerine havan mermisi isabet etmesiyle bir barış gücü askerinin öldüğünü açıkladı. Sırbistan Savunma Bakanlığı, hayatını kaybeden askerin Kıdemli Başçavuş Milovan Jovanovic olduğunu teyit etti. Jovanovic, bölgede görev yapan 7 bin 500 kişilik uluslararası gücün içindeki 170 Sırp askerinden biriydi. İsrail ordusu, Birleşmiş Milletler kampına yönelik havan atışlarından Hizbullah örgütünü sorumlu tuttu.
Hizbullah ise bu iddiaya dair henüz resmi bir açıklama yapmadı. İsrail askeri yetkilileri, perşembe öğleden sonra güney Lübnan’da şüpheli hava hedefleri tespit ettiklerini ekledi. Hizbullah unsurları perşembe günü Qantara kasabası ile Beaufort Kalesi yakınlarındaki İsrail askeri araçlarını insansız hava araçları ve füzelerle hedef aldıklarını beyan etti. Bölgedeki geniş çaplı çatışmalar, Hizbullah’ın 2 Mart tarihinde İsrail’e roket fırlatmasıyla başlamıştı.
Söz konusu taarruz, İsrail’in İran dini liderini öldürmesine misilleme olarak gerçekleşti. İsrail ise buna hava harekatı ve güneyden kara istilası ile karşılık verdi. Amerika Birleşik Devletleri arabuluculuğunda 16 Nisan günü yapılan ateşkes girişimi de savaşı durdurmaya yetmedi. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, geçen hafta kuzey topluluklarına yönelik drone saldırılarına yanıt olarak operasyonların derinleştirilmesi talimatını verdi.
Savaşın makroekonomik ve insani bilançosu ağırlaşıyor
Lübnan Sağlık Bakanlığı, savaşın başlangıcından bu yana ülkede en az 3 bin 526 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Bakanlık verileri askeri ve sivil kayıplar arasında bir ayrım yapmıyor. Birleşmiş Milletler, Lübnan genelinde 1 milyondan fazla insanın yerinden edildiğini ve kayıt altına alındığını duyurdu. İsrail ordusunun tahliye emirleri şu anda Lübnan topraklarının sekizde birinden fazlasını kapsıyor.
İsrail cephesinde ise savaş boyunca sınırın her iki tarafında 26 asker ve 4 sivil hayatını kaybetti. Siyasi gözlemciler, tarafların askeri baskıyı artırarak diplomatik müzakerelerde koz elde etmeye çalıştığını belirtiyor. Bölgedeki insani kriz ve altyapı tahribatı uluslararası toplumun tepkisini çekmeye devam ediyor.
