ABD ve İran’ın ateşkesi uzatabileceğine ve görüşmelere yeniden başlayabileceğine dair işaretler petrol piyasalarını sakinleştiriyor. Küresel enerji piyasalarını sarsan savaşın sona ermesi için tarafların yeni adımlar atması bekleniyor.
Brent petrol, Çarşamba gününü yatay bir seyirle tamamladıktan sonra 95 doların üzerinde kaldı. Batı Teksas tipi ham petrol ise 92 dolar seviyelerine yakın seyretti.
Petrol piyasaları barış müzakerelerine odaklandı
Washington ve Tahran yönetimi, barış anlaşması için daha fazla zaman kazanmak amacıyla iki haftalık bir ateşkes uzatmasını görüşüyor. Konuya yakın bir kaynak, müzakerelerin devam ettiğini belirtti.
Basra Körfezi’ni dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı’ndaki hareketlilik ise yedinci haftasına giren çatışmalar nedeniyle durma noktasına geldi. ABD, İran trafiğini kesmek için bölgede abluka uygularken Tahran da su yolunu diğer gemilere kapalı tuttu.
Hürmüz Boğazı üzerinde abluka gerginliği sürüyor
İran Genelkurmay Karargahı Komutanı Ali Abdollahi, uzun süreli bir ablukanın ateşkesin ihlali sayılacağını açıkladı. Abdollahi, silahlı kuvvetlerin Basra Körfezi ve Kızıldeniz’de ihracata izin vermeyeceğini duyurdu.
Çatışmalar nedeniyle ham petrol piyasası daha önce benzeri görülmemiş bir arz şoku yaşadı. Bu durum enflasyon baskısını artırırken küresel ekonomik büyümeye de ciddi zarar verdi.
Küresel ekonomi için petrol arzı riski devam ediyor
Washington’da toplanan maliye bakanları, belirsizliğin küresel refahı azalttığını vurguladı. Yeni Zelanda Maliye Bakanı Nicola Willis, savaşın tüm dünyayı daha yoksul bir hale getirdiğini belirtti.
Mevcut petrol fiyatları savaş öncesine göre yaklaşık üçte bir oranında yüksek seyrediyor. Ancak fiyatlar, çatışmanın ilk haftalarında görülen zirve seviyelerin altında kalmaya devam ediyor.
Piyasalar gerilimin azalmasını fiyatlıyor
Diamondback Energy Üst Yöneticisi Kaes Van’t Hof, vadeli işlem piyasalarının krizin gerçek büyüklüğünü yansıtmadığını savundu. ING Groep stratejistleri ise piyasaların giderek daha fazla gerilimin düşmesini fiyatladığını belirtti.
Commonwealth Bank of Australia, ABD ablukasının petrol piyasasındaki aksamaları derinleştirebileceğini öngördü. Deniz operasyonlarının geçen ay taşınan 3,8 milyon varillik ham petrolü riske attığı ifade edildi.
Bölgesel enerji arzında yeni sorunlar çıkıyor
Asya-Pasifik ülkeleri, Basra Körfezi’ne bağımlı oldukları için bu süreçten olumsuz etkilendi. Tayland, acil enerji ihtiyacı için Umman ile görüşmeler yürütürken gemilerin güvenli geçişi için bastırıyor.
Avustralya’da Geelong rafinerisinde meydana gelen büyük yangın yakıt üretimini kısıtladı. Bu durum bölgedeki arz endişelerinin daha da artmasına yol açtı.
Hindistan ekonomisi üzerinde kalıcı etkiler
Hindistanlı yetkililer, savaşın etkilerinin altı yıl önceki pandemi kadar yıkıcı olabileceğini açıkladı. Hasarın yıllarca sürmesi ve ekonomik büyüme rotasını bozması bekleniyor.
ABD ve İran arasındaki ilk görüşmeler Pakistan’da yapılmıştı ancak bir sonuç alınamamıştı. Arabulucular şimdi nükleer zenginleştirme gibi daha teknik konuları çözmek için çabalıyor.
Sonuç olarak petrol piyasası, ateşkes ihtimalini satın alırken fiziksel arz kısıtları ciddiyetini koruyor. Görüşmelerden çıkacak nihai sonuç, yılın geri kalanında enerji fiyatlarının yönünü belirleyecek en kritik unsur olacak.
