ABD ile İran arasındaki jeopolitik tansiyonun düşmesiyle birlikte petrol fiyatları pazartesi günü hızla geriledi. Yatırımcıların son dönemdeki fiyat artışlarının ardından kar realizasyonuna gitmesi, piyasadaki satış baskısını artırdı.
Trump, Hindistan ile yeni bir ticari anlaşmaya vardığını ve bu Asya ülkesinin Rusya’dan alımlarını durduracağını açıkladı. Bu gelişme, küresel enerji dengelerinde yeni bir dönemin kapısını araladı.
Küresel piyasalarda petrol fiyatları sert düştü
Nisan vadeli Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 4,7 değer kaybederek varil başına 66,10 dolara geriledi. ABD Batı Teksas Intermediate (WTI) tipi ham petrol ise yüzde 5,1 düşüşle 61,87 dolardan işlem görüyor.
Geçtiğimiz hafta, ABD’nin İran’a yönelik olası askeri müdahale endişeleri ve Kuzey Amerika’daki aşırı soğukların arzı vurmasıyla fiyatlar altı ayın zirvesine yaklaşmıştı. Ocak ayı, her iki gösterge sözleşmesi için de 2022’den bu yana kaydedilen en büyük aylık artışa sahne olmuştu.
Hindistan Rusya’dan petrol alımını durduruyor
Trump, Truth Social platformu üzerinden Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile görüştüğünü duyurdu. Trump’ın açıklamasına göre Modi, Rusya’dan petrol alımını durdurma konusunda mutabık kaldı.
Hindistan’ın Rusya’dan yaptığı ithalat, daha önce ABD ile yürütülen ticaret müzakerelerinde bir gerginlik noktasıydı. Trump, bu alımların Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sürdürmesine yardım ettiğini savunurken, Hindistan nüfusunu desteklemek için bu ithalata ihtiyaç duyduğunu dile getirmişti.
Enerji arzında yeni rota ve Venezuela etkisi
Trump, Hindistan’ın artık ABD’den ve potansiyel olarak Venezuela’dan çok daha fazla petrol alacağını ekledi. Reuters’ın nakliye verilerine dayandırdığı habere göre, Venezuela’nın ihracatı ocak ayında keskin bir artış gösterdi.
ABD yönetimi, yatırımları teşvik ederek Venezuela sanayisini güçlendirme yoluna gitmişti. Piyasaya giren bu ek arz, fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı kuvvetlendiren unsurlar arasında yer alıyor.
Trump ve İran arasında diplomatik temas sinyali
Trump, hafta sonu yaptığı açıklamada İran’ın yönetimiyle ciddi şekilde konuştuğunu belirtti. Bu ifadeler, İranlı yetkililerin ABD ile müzakere hazırlığında olduklarını açıklamasının hemen ardından geldi.
Trump, nükleer anlaşma ve ülkedeki protestolar nedeniyle İran’ı defalarca askeri harekatla tehdit etmişti. Hatta Orta Doğu’ya bir deniz filosu konuşlandırmıştı.
Jeopolitik risk priminin azalması petrol fiyatlarını dengeliyor
ABD’nin İran’a yönelik yeni saldırılar düzenleyeceği endişesi, bölgedeki üretimi aksatabileceği korkusuyla fiyatları tırmandırmıştı. Piyasalar yüksek bir risk primini fiyatlamıştı ancak diplomatik çözüm ihtimali bu primin silinmesine neden oldu.
Kazakistan’daki büyük bir üretim kesintisi ve ABD’deki hava muhalefeti, zayıf küresel talep endişelerine rağmen petrol fiyatlarını desteklemişti. Trade Nation kıdemli piyasa analisti David Morrison, Trump’ın açıklamalarının arz şoku korkusunu azalttığını belirtti.
OPEC+ üretim miktarını sabit tuttu
OPEC ve müttefiklerinden oluşan OPEC+, pazar günü yaptığı toplantıda mart ayı üretim miktarını değiştirmedi. Kartel, fiyatlardaki son yükselişe rağmen üretim artışlarını durdurma kararını yineledi.
Grup, 2025 yılı boyunca üretimi günde yaklaşık 2,9 milyon varil artırmıştı ancak kasım ayında bu artışlara süresiz ara verildiğini duyurmuştu. Küresel ekonomi ve jeopolitik belirsizlikler nedeniyle OPEC+ geleceğe yönelik bir yönlendirme yapmadı.
Enerji piyasalarındaki bu ani geri çekilme, arz güvenliğine dair endişelerin yerini diplomatik iyimserliğe bıraktığını gösteriyor. Uzun vadeli trendde, Venezuela ve ABD kaynaklı üretim artışlarının küresel arz fazlası riskini canlı tutmaya devam edeceği öngörülüyor.
