Haftanın ilk işlem gününde petrol fiyatları Trump tarafından Grönland konusunda dile getirilen gümrük vergisi tehditlerinin ardından dar bir bantta hareket ediyor. Yatırımcılar küresel enerji arzını ve ticaret dengelerini etkileyebilecek bu yeni gerilimin piyasalar üzerindeki yansımalarını yakından takip ediyor. ABD ile Avrupa arasındaki ticaret geriliminin artması enerji talebine yönelik endişeleri de beraberinde getirdi.
Trump hafta sonu sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada Danimarka’nın Grönland’ın satışına onay vermemesi durumunda sekiz Avrupa ülkesine yönelik gümrük vergisi uygulayacağını belirtti. Bu ülkeler arasında Fransa, Almanya ve İngiltere gibi önemli ekonomiler yer alıyor. Trump gümrük vergisi oranlarının 1 Şubat itibarıyla yüzde 10 olarak başlayacağını ve anlaşma sağlanamazsa Haziran ayında yüzde 25’e çıkacağını duyurdu.
Petrol fiyatları üzerinde Trump etkisi hissediliyor
Brent petrol 0,47 puan ve yüzde 0,74 oranında azalış ile 63,65 dolar seviyesinden işlem görüyor. ABD Batı Teksas tipi ham petrol ise 0,50 puan ve yüzde 0,85 oranında düşüş ile 58,93 dolar seviyesinde bulunuyor. Piyasalarda Martin Luther King Jr. Günü nedeniyle ABD borsalarının kapalı olması işlem hacimlerinin düşük kalmasına neden oldu.
Avrupa Birliği yetkilileri bu tehditlere karşı misilleme yapmaya hazırlandıklarını açıkladı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise müttefikler arasında bir ticaret savaşının kimseye fayda sağlamayacağını vurguladı. Enerji piyasası analistleri gümrük vergisi tehditlerinin küresel ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceğini ve bunun sonucunda petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceğini ifade etti.
Piyasa aktörleri geçtiğimiz hafta İran ile ilgili arz risklerinin azalmasıyla bir miktar rahatlama yaşamıştı. Trump daha önceki günlerde Orta Doğu’daki gerilimin petrol arzını kesintiye uğratmayacağına dair mesajlar vermişti. Ancak Grönland eksenli bu yeni gelişme jeopolitik risk primini tekrar gündeme taşıdı.
Grönland krizinde gümrük vergisi tehdidi
Trump Grönland’ın ulusal güvenlik açısından kritik bir öneme sahip olduğunu ve ABD’nin bu adayı satın alma niyetinden vazgeçmeyeceğini dile getirdi. Danimarka ve Grönland hükümetleri ise adanın satılık olmadığını defalarca yinelemişti. Trump geçmişte de benzer bir talepte bulunmuş ve bu durum diplomatik bir krize yol açmıştı.
Arz tarafında ise OPEC+ grubunun üretim politikaları yakından izleniyor. Üye ülkeler daha önceki toplantılarda arz kısıntılarını kademeli olarak gevşetme kararı almıştı. Ancak talep tarafındaki zayıflık petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artırıyor.
Küresel piyasalarda enerji görünümü ve yeni dengeler
Analistler Grönland geriliminin uzun sürmesi durumunda enerji fiyatlarındaki oynaklığın artabileceğini öngörüyor. Gümrük vergisi uygulamalarının nakliye maliyetlerini ve rafineri marjlarını da etkilemesi bekleniyor. Petrol fiyatları bu karmaşık makroekonomik tablo içinde yönünü tayin etmeye çalışıyor.
Petrol fiyatları Trump yönetiminin dış politika hamleleri ve gümrük vergisi politikalarıyla şekillenmeye devam edecek gibi görünüyor. Mevcut veriler petrol fiyatları açısından hem jeopolitik risklerin hem de ekonomik yavaşlama endişelerinin önümüzdeki dönemde ana belirleyici olacağını gösteriyor.
