OKAN UNIVERSITESI FINANSAL RISKLERI ARASTIRMA VE UYGULAMA MERKEZI (OKFRAM) TARAFINDAN YAPILAN ANALIZ ASAGIDA YER ALIYOR:
YUKSELEN ENFLASYON, MERKEZ BANKASI'NI FAIZ KARARLARI KONUSUNDA ZORA SOKABILIR
TUIK'IN SON ACIKLADIGI ENFLASYON VERILERINE GORE, ARALIK AYINDA TUFE, BIR
ONCEKI AYA GORE %0,58, BIR ONCEKI YILIN AYNI AYINA GORE ISE %10,45 ORANINDA
ARTTI. AYNI DONEMDE UFE'DEKI ARTIS ISE AYLIK BAZDA %1, YILLIK BAZDA %13,33
ORANINDA GERCEKLESTI. TUFE'DEKI YUKSELISIN EN BELIRGIN NEDENI; HARCAMA GRUPLARI ICINDE %26,78 ILE EN YUKSEK PAYA SAHIP OLAN GIDA VE ALKOLSUZ ICECEKLERDE AYLIK BAZDA GOZLENEN %1,97'LIK ARTIS OLURKEN, KONUT VE YENIYIL SEBEBIYLE EGLENCE KULTUR HARCAMALARINDAKI ARTISLAR DA ENFLASYON ARTISINA KATKI SAGLAMISTIR. UFE ISE, TEKSTIL VE GIYIM ESYASI IMALATI GRUBUNDAKI GERILEMEYE BAGLI OLARAK HAFIF BIR IVME KAYBI ILE ARTISINI SURDURMEKTEDIR. ARALIK AYINDA TUFE %10,45 ILE ORTA VADELI PROGRAM (OVP)'DA REVIZE EDILEN %8,3'LUK HEDEFIN 2,15 PUAN UZERINDEDIR. URETICILERIN YUKSEK DOVIZ KURUNDAN KAYNAKLANAN MALIYET ARTISLARINI TUKETICIYE
YANSITMAYA DEVAM ETMESI VE UFE'DE GOZLENEN IVME KAYBI SEBEBIYLE TUFE-UFE
MAKASINDAKI DARALMA DEVAM ETMEKTEDIR. TUFE-UFE MAKASI 2,9'A GERILERKEN, SON 5 YILLIK ORTALAMA OLAN 0,5'IN UZERINDEDIR. MAKASTAKI DARALMANIN DEVAM ETMESI BEKLENEBILIR.
2011 YILINDA, ENFLASYONUN HEDEFLENEN ORANIN UZERINDE
SEYRETMESININ EN BELIRGIN NEDENLERI; DUNYA GIDA FIYATLARI KRIZI VE KURESEL MALI KRIZIN YARATTIGI SERMAYE CIKISLARINA BAGLI OLARAK KURLARDA GOZLENEN YUKSELIS OLMUSTUR. KURLARDA ARALIK AYINDA YASANAN YUKSEK HAREKETLILIK MB'SININ MUDAHALELERIYLE DIZGINLENMEYE CALISILSA DA, ONUMUZDEKI DONEMDE GOZLENEBILECEK KUR ARTISLARI, ENFLASYONUN OVP'DAKI HEDEFLERE YAKLASMASINI ZORLASTIRABILECEKTIR. ANCAK, BORC KRIZININ PENCESINDEKI AB'DE SORUNLU ULKELERIN ALDIGI MALI SIKILASTIRMA ONLEMLERINE BAGLI YASANACAK EKONOMIK YAVASLAMA VE BUNUN TURKIYE EKONOMISINE YANSIMALARI, ENFLASYONUN SEYRI ACISINDAN BELIRLEYICI OLACAKTIR. OVP'DA 2012 YILI ENFLASYON HEDEFI %5,2 OLUP, HEDEFIN YAKALANMASINDA,
ONCELIKLE AB KRIZINDE DAHA KESKIN BIR DERINLESME, DOLAYISIYLA SERMAYE
CIKISLARININ YASANMAMASI VE DUNYA GIDA FIYATLARININ STABILIZASYONU ONEM ARZ ETMEKTEDIR
CEKIRDEK ENFLASYONDAKI ARTIS, KURESEL YAVASLAMAYLA HIZ KESEBILIR.
MB'NIN PARA POLITIKASI KARARLARINDA SIKCA BASVURDUGU TEMEL ENFLASYON GOSTERGELERINDEN I ENDEKSI , SON BIR YILLIK SURECTE IZLENEN YUKSELIS TRENDINDE, TEMMUZ AYINDAN ITIBAREN ARTAN BIR IVME GOZLENMEKTEDIR. EYLUL AYI HARIC, TUFE'NIN CEKIRDEK ENFLASYONUN UZERINDE SEYRETTIGI DIKKATI CEKMEKTEDIR. ARALIK AYI ITIBARIYLE YILLIK BAZDA %8,12 ARTIS SERGILEYEN TUFE-I ENDEKSI, BIR ONCEKI AYA GORE 0,06 PUAN GERILERKEN, BIR ONCEKI YILIN AYNI AYINA GORE 5,13 PUAN YUKSELMISTIR. CEKIRDEK ENFLASYONDAKI ARTIS HIZININ GUC KAYBETMESI, TUFE'DEKI YUKSELISIN GECICI OLABILECEGI KONUSUNDA BILGI VERMEKTEDIR. ANCAK, GIDA FIYATLARINDAKI SEYIR ONEM TASIMAKTADIR.
KURESEL ENFLASYON ARTMAYA DEVAM EDIYOR.
KURESEL OLCEKTE EKONOMIK AKTIVITEDE GOZLENEN YAVASLAMAYA RAGMEN, ENFLASYONIST BASKILAR HALEN DEVAM ETMEKTEDIR. YILLIK BAZDA ENFLASYONUN EN COK ARTTIGI ULKELER; 4,05 PUANLIK YUKSELISLE TURKIYE, 2,72 PUANLIK ARTISLA GUNEY AFRIKA, 2,36 PUANLIK ARTISLA ABD OLURKEN, ABD VE BREZILYA'DA 1'ER PUANLIK BIR ARTIS GOZLENMISTIR. ENFLASYON ARTISININ HIZ KAYBETTIGI ULKELER ISE 2,68 PUANLIK AZALMAYLA RUSYA VE 0,90 PUANLIK DUSUSLE CIN OLMUSTUR. JAPONYA'DA ISE NEGATIF ENFLASYON HIZ KAZANARAK -%0,50 SEVIYESINDE GERCEKLESMISTIR. KURESEL ENFLASYON SORUNUN DEVAM ETMESINE RAGMEN, BUYUMEYE YONELIK ENDISELER, MERKEZ BANKALARININ FAIZ INDIRIMINE ZORLAMAKTADIR. SON OLARAK, AB MERKEZ BANKASI, POLITIKA FAIZINI
%1,25'TEN %1'E INDIRMISTIR.
KURESEL RISKLER DOVIZ TALEBINI ARTIRMAYA DEVAM EDIYOR.
MERKEZ BANKASI, 29 ARALIK 2011 GUNUNDEN ITIBAREN ENFLASYONDAKI
YUKARI TRENDIN SINIRLANDIRILMASI AMACIYLA, EK PARASAL SIKILASTIRMAYA GITMISTIR.
POLITIKA FAIZINDEN YAPILAN FONLAMA MIKTARININ GECICI BIR SURE ICIN
AZALTILMASIYLA EK SIKILASTIRMAYA GIDEN MB'SI GEREKTIGI TAKDIRDE ETKILI DOVIZ SATISLARI VE DOGRUDAN MUDAHALELERLE, DOVIZ KURUNDAKI OYNAKLIGI DIZGINLEYEREK ENFLASYON UZERINDE GOZLENEBILECEK ASIRI ETKILERI AZALTMAYA DEVAM EDEBILECEKTIR.
MB'NIN 15 ARALIK'TAN ITIBAREN DOVIZ SATIM IHALELERIYLE TOPLAM 2,15 MILYAR
DOLAR, 30 ARALIK'TA 1 MILYAR DOLAR DOGRUDAN DOVIZ SATISI OLMAK UZERE PIYASAYA ONEMLI OLCUDE DOVIZ LIKIDITESI SAGLAMISTIR. MB'SI SON OLARAK 2 OCAK'TA YUKLU MIKTARDA DOGRUDAN DOVIZ SATISI GERCEKLESTIRMISTIR. (TUTAR 15 GUN ICINDE ACIKLANACAKTIR) PIYASAYA SON IKI HAFTADA VERILEN DOVIZ LIKIDITESININ TOPLAM REZERVE ORANI YAKLASIK %4 SEVIYESINDEDIR. EKIM AYIDA GERCEKLESTIRILEN MUDAHALEDE ISE %8'LIK BIR REZERV SATISI YAPILMISTI. ABD'DE ACIKLANAN OLUMLU EKONOMIK VERILER VE AVRUPA BORC KRIZININ GIDEREK DERINLESMESI, EURO/DOLAR PARITESININ GERILEMESINE NEDEN OLMAKTADIR. GUVENLI LIMAN OLARAK GORULEN DOLARA TALEBIN ARTMASI YURTICINDE DE DOLARIN DEGER KAZANMASINA NEDEN OLMAKTADIR. AB ZIRVESINDEN, BORC KRIZINDEKI ULKELERE MALI YARDIM KONUSUNDA ORTAK BIR KARAR
CIKMAMASI VE BEKLENTILERIN MART AYINDA YAPILACAK OLAN AB ZIRVESINE KALMASI, BU SUREC BOYUNCA, EURO, DOLAR KARSISINDA DEGER KAYBETMEYE DEVAM EDEBILECEKTIR.
KISA VADEDE YUKSEK KUR VE ISLENMEMIS GIDA FIYATLARINA BAGLI OLARAK
ENFLASYONDAKI ARTIS EGILIMININ DEVAM ETTIGI GOZLENMEKTEDIR. OKFRAM OLARAK, ONUMUZDEKI DONEMDE, URETICI FIYATLARINDAKI ARTIS EGILIMININ HAFIF YAVASLAMAYA RAGMEN TUKETICI FIYATLARINA OLAN YANSIMALARININ DEVAM ETMESI VE DOLAYISIYLA TUFE-UFE MAKASININ DARALMASINI BEKLEMEKTEYIZ. ENFLASYONDAKI ARTIS EGILIMINI DIZGINLEMEK AMACIYLA MB'NIN YILSONUNDA ALDIGI EK SIKILASTIRMA ONLEMLERI VE DOVIZ KURUNA YONELIK DOGRUDAN SATIS VE DOVIZ SATIM IHALELERI ILE YAPILAN SONUCLARI IZLENEREK, KURDAKI HAREKETLILIGIN DURULMAMASI HALINDE FAIZARTIRIMININ GUNDEME GELMESI BEKLENEBILIR.
